Öğrenen
ve Öğretenler için Bilgisayar Destekli
Matematik
Bülent
GÜVEN1 İlhan KARATAŞ2
2.
Arş. Gör., KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi,
İlköğretim Bölümü, karatasilhan@hotmail.com
___________________________________________________________________________
Bu
çalışmada Doç. Dr. Adnan BAKİ’nin
“Bilgisayar Destekli Matematik” adlı kitabının
genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.
Bilgisayar,
matematik eğitiminde giderek artan bir
şekilde kullanılmaktadır. Ancak
insanların ürettiği tüm araçlar gibi
bilgisayarın matematik eğitiminde
sahip olduğu potansiyel, kullanıcının
amaçları doğrultusunda şekillenmektedir.
Günümüzde öğrenci, artık bilgisayarı
matematiksel hesaplamalarda, araştırmalarda
kolayca kullanabilmeli, öğretmen de bu
teknolojiden yararlanarak derslerinde öğrencileri
için zengin öğrenme ortamları yaratabilmelidir.
Hepsinden önemlisi bilgisayar, matematikle uğraşanlar
tarafından problem çözen ve bilgi üreten
bir araç olarak kullanılabilmelidir. Oysaki
ülkemizde, bilgisayar ilk defa öğretmenler
tarafından tepegöz, slayt ve televizyon
gibi anlatılan dersi destekleyen bir araç
olarak düşünülmüştür. Hazırlanan
bilgisayar destekli uygulamalar, öğrencinin
bilgisini kurmasına olanak vermeden çok,
ona hazır bilgileri daha farklı formlarda
süslü elektronik sayfalarda renkli grafiklerle
sunmuştur. Bu ise geleneksel öğrenme
ve öğretme deneyimlerimize köklü değişimler
sunamamıştır.
Daha
somut ve daha az soyut olan kavramlar daha kolay
öğrenilebilmektedir. Matematiksel kavramların
çoğu üst düzeyde bilişsel etkinliği
gerektiren soyut kavramlardır. Matematiksel
kavramların bu yapısı öğrenilmelerini
de zorlaştırmaktadır. Bu kavramların
çoğunu bilgisayar teknolojisi ile ifade
etmek, canlandırmak mümkündür. Bu yolla
çoğu soyut kavramlar somutlaştırılabilmekte
ve öğrenci için kavranılması
daha kolay hale gelmektedir. Bilgisayarın
bu potansiyeli uygun yöntem ve pedagojik ilkelerle
kullanıldığında matematik
eğitiminde arzu edilen değişim
ve yeni kültür yakalanmış olacaktır.
Bu kitap, fen edebiyat fakültesi matematik bölümü
öğrencilerine ve Eğitim fakültesi
ilk ve Ortaöğretim matematik öğretmenliği
öğrencilerine yeni bir bakış
açıları kazandırabilecek niteliktedir.
Kitapta uygun yöntem ve pedagojik yaklaşımlarla
birlikte matematiksel kavramlar bilgisayar ortamında
tanıtılmakta, onların öğretilmesi
ve öğrenilmesinin nasıl kolaylaştırılacağı
nasıl eğlenceli bir zihinsel etkinliğe
dönüştüğü örneklerle gösterilmektedir.
Kitapta yer alan örnekler ilköğretim, ortaöğretim
ve yüksek öğretim matematik müfredatlarından
seçilmiştir. Bununla birlikte müfredat
dışı açık uçlu matematiksel
etkinliklere de yer verilmiştir. Bu amaçla,
çeşitli yazılımların programlama
ve makro özellikleri kullanılarak örnek
BDMÖ materyalleri okuyucuya sunulmaktadır
Kitap
Bilimsel ve Teknik Araştırma Vakfı
(BİTAV) tarafından içerik denetimi
yapılmış olup aşağıda
açıklandığı gibi altı
bölümden oluşmaktadır:
Kitapta
kullanılan yazılımların
deneme sürümlerini Internet üzerinden ulaşılarak
verilen örnekler ve araştırma konuları
kolayca çalışılabilecek şekilde
düzenlenmiştir.
Birinci
bölümde, bilgisayar destekli öğretimden
ne anlaşıldığı ve bugüne
kadar nasıl uygulandığı
açıklandıktan sonra genelde bilişim
teknolojisinin, özelde bilgisayar teknolojisinin
matematik eğitimine getireceği yenilikler
ve değişimler tartışılmıştır.
Söz konusu reformun sağlanabilmesi için
benimsenmesi gereken uygun yöntem ve pedagojik
ilkelerin neler olabileceği tartışılırken
değişimde anahtar rolü oynayacak yeni
öğretmenlerin nasıl yetiştirileceği
de irdelenmektedir.
İkinci
bölümde bilgisayar donanımlı bir ortamda
matematik öğretme-öğrenme etkinliklerinin
nasıl düzenleneceği ile ilgili örnekler
sunulmaktadır. Bu örnekler öğretmen
ve öğrencilerin kolayca ulaşabileceği
BASIC, LOGO ve EXCEL gibi yazılımlardan
seçilmiştir.
Üçüncü
bölümde, bilgisayar destekli matematik öğretiminde
kullanılabilecek yazılımlar temel
özellikleri ile birlikte tanıtılmaktadır.
BASIC ve LOGO programlama dilleri, matematik
konularından seçilen küçük program örnekleri
ile tanıtılırken EXCEL’in makrolarından
yararlanılarak nasıl matematiksel
yapılar ve modeller kurulabileceği
gösterilmektedir. Daha sonra basit bir grafik
yazılımı olan COYPU ile grafik
çalışmalarının nasıl
yapılabileceği örneklenmektedir. Üçüncü
bölümün son kısımlarında bir
dinamik geometri yazılımı olan
CABRI ile matematik ve onun uygulamaları
için geliştirilmiş “Computer Algebra
System” (CAS) olarak bilinen yazılımlardan
DERIVE’ın temel özellikleri ve kullanımları
matematiksel uygulamalarla birlikte tanıtılmaktadır.
Dördüncü
bölümde bir önceki bölümde tanıtılan
yazılımlar kullanılarak matematiğin
güzelliğini zarafetini keşfetmek amacıyla
matematik dünyasında yolculuğa çıkılmaktadır.
Okuyucular bu bölümde kümelerde işlemler,
asal çarpanlar, sayıların ardışık
toplamları, sayılar ve dört işlem,
grafikler, maksimum-minimum problemleri, dinamik
geometri problemleri gibi bir çok konuyu içeren
uygulamaları bulabilirler.
Beşinci
bölümde internetteki bazı matematik siteleri
tanıtılmakta ve okuyucuya matematiğin
aydınlık dünyasının sanal
dünyadaki yansımaları sunulmaktadır.
Bu bölümde öğrenen ve öğretenler için
yeni kapılar aralanmakta, aralanan kapıdan
içeriye girme ve keşifler yapma onlara
bırakılmaktadır.
Altıncı
bölümde ise bilgisayar destekli matematik öğretimi
yapmak isteyen öğretmenler için geliştirilen
programlar ve projeler ayrıntılı
olarak tanıtılmaktadır.
Genel
olarak kitap, gerek ilk ve ortaöğretim
matematik eğitiminde gerekse öğretmen
eğitiminde yeni kapılar açabilecek
bir potansiyele sahiptir. Kitap uygun pedagojik
ilkelerle birlikte kullanıldığında
öğrencilerin, varsayımda bulunma,
test etme, genelleme gibi zihinsel bakımdan
üst düzey bilişsel etkinliklere yönelmelerine
yardım edebilir. Bu bilişsel etkinlikleri
yaşayan öğrenciler kendi matematiklerini
kurabilmek için önemli fırsatlara sahip
olacaklardır. Böylece kitap, öğrencilere
bu deneyimleri yaşatarak, bir matematikçinin
matematiksel sonuçlara ulaşırken attıkları
adımları atmalarına, kendilerine
has özgün bir matematiksel yapı geliştirmelerine
yardımcı olabilir.
Kaynak:
Adnan BAKİ, 2002, “Bilgisayar Destekli
Matematik” CEREN Yayın-Dağıtım,
İstanbul.
