|
İçindekiler
ARIZONA DAVRANIŞSAL
BAŞLANGIÇ PROGRAMI (ADBP): Başarılı
ve disiplinli okul ortamlarında
öğrenci merkezli
eğitim
[The Arizona Behavioral Initiative (ABI): Learner Centered
Education
Targeted at Achieving Disciplined School Environments]
Dr. Angel Jannasch-Pennell,
Ph.D. angel@asu.edu
Dr. Samuel A. DiGangi, Ph.D. sam@asu.edu
Karen Pukys, M.Ed. pukys@asu.edu
Arizona State University, College of Education, Information
Technology Instruction Support Group
İbrahim H. Diken, M.A., Doctoral Candidate, diken@asu.edu
Arizona State University, College of Education, Early
Childhood Special Education,
Abstract:
The Arizona Behavioral Initiative (ABI) was developed
to address the issue of safe schools, and is a statewide
collaborative effort to introduce schools to an ongoing
strategic planning process that leads to the development
of effective discipline practices in Arizona State in
the USA. The primary purpose of the ABI is to establish
a comprehensive and focused statewide effort to improve
the capacity of educators, administrators and education
professionals to address their specific school discipline
needs and enable the development of positive teaching
and learning environments. The purpose of this paper
is to present an overview of the program, examine the
multiple technology resources being used to achieve
project goals, and discuss the outcomes of various strategies
and procedures implemented at participatory schools.
Öz:
Arizona Davranışsal Başlangıç
Programı (ADBP) daha güvenli okul ortamları
sağlamak amacıyla Arizona eyaleti genelinde
değişik yüksek öğretim kurumlarının
ortak destekleriyle sağlanan bir programdır.
Program sürekli bir stratejik planlama süreci
gerektirmekte, ve özellikle etkili disiplin uygulamaları
ile ilgili olarak programa katılan okullara destekler
sağlamaktadır. Programın temel amacı
güvenli okul ortamı ile olumlu öğretme
ve öğrenme ortamları sağlamada okuldaki
eğitim personelinin gereksinim duyduğu alanlarda
gerekli bilgileri ve destekleri sağlamaktır.
Bu çalışmanın amacı
halen uygulanmakta olan ADBP ile ilgili bilgiler sunmak,
Programın işleyişini ve etkililiğini
tartışmaktır.
Giriş
Öğrencilerin göstermiş olduğu
davranış problemlerinin tüm okul ortamı
üzerinde özellikle sınıf içinde
tüm öğrencilerin sosyal ve akademik başarısı
üzerinde olumsuz etkileri olduğu belirtilmektedir.
Öğrencilere ait bazı değişkenlerin
davranış problemleri ile ilişkili olduğu
önemle vurgulanırken, İngilizce'yi
yeterli şekilde konuşamayan, çok özürlülüğe
sahip olan ve oldukça düşük gelire
sahip ailelerden gelen öğrencilerin sayısındaki
artış ile eğitim kurumlarındaki
problem davranışların ortaya çıkması/artması
arasında doğrudan ilişkiler olduğu
da ayrıca belirtilmektedir (Nelson, 1999).
Genelde ileri düzeyde
problem davranışlara sahip öğrencilerin
oranının, okul mevcudunun % 5 ini oluşturduğu
iletilirken, okullarda görülen öğrencilere
ait davranışsal sorunların % 50'sinin
bu % 5'lik grup tarafından ortaya çıkarıldığı
da ayrıca vurgulanmaktadır (Sugai, Sprague,
Horner, & Walker, 2000). Eğitim kurumları-okullar,
okullarında bulunan ileri düzeyde davranış
problemleri gösteren öğrencilerin gereksinimlerini
karşılamada zorluklar çekmektedirler.
Aynı zamanda, yine aynı okullar, etkili
davranış yöntemleri konusunda okul personeline
uygun şekilde hizmet içi eğitim vermede
de güçlüklerle karşılaşmaktadırlar.
Tüm okulu ilgilendiren
konularla ilgili olarak uygulanan eğitim programlarının
öğrenciler üzerindeki akademik ve sosyal
kazançlarına bakılarak değerli
bilgiler edinilebildiği belirtilirken (Lane, 1999),
eğitim personelini geliştirmeye yönelik
etkisiz uygulamaların öğrencilere olumlu
öğrenme ortamları sağlamada tutarsızlıklara
yol açabildiği iletilmektedir (Nelson, 1996).
Bu noktada, Tüm Okulu Kapsayan Olumlu Davranış
Kazandırma ve Destekleme (TOKODKD) programlarının
gerek tüm okul ortamı ve gerekse öğrenciler
üzerinde olumlu yönde değişikliklere
yol açtığı ve oldukça
başarılı olduğu desteklenmektedir.
Bu tür bir program uygulanmadan önce "Güvenilir
Okullar Değerlendirme Formu" (A Safe Schools
Evaluation Rubric) Programın geliştirilmesinde,
gereksinimleri belirlemek ve programı uygulamada
kolaylıklar sağlaması amacıyla
uygulanmaktadır (Nelson & Ohlund, 1999). Güvenli
bir okul ortamı oluşturma çabaları,
okul ve sınıf içinde uygun olmayan
davranışları azaltmayı amaçlamaktadır.
Okul içindeki çok özel/spesifik gereksinimleri
giderme dahi, tüm okul ortamını etkileyecek
ortak çalışmayı gerektirmektedir.
Bu noktada, öğretmenler ve okuldaki diğer
eğitim personeli anahtar roller oynamaktadırlar.
Arizona Davranışsal
Başlangıç Programı (ADBP),
okulöncesi, ilk ve orta öğretim kurumlarını
kapsayan ve okullarda son zamanlarda görülen
problem davranışların sayısı
ve frekansındaki artışı önleme
gereksiniminden kaynaklanarak geliştirilmiştir.
Program Arizona Eğitim Bölümü ve Arizona
eyaletindeki 3 üniversite ile (Arizona State University,
Northern Arizona University, ve University of Arizona)
ile eyalet dışı bir üniversitenin
(University of Oregon) ortak çalışmaları
ile geliştirilmiş ve halen uygulanmaktadır.
Program, öğrencilerle ilgili okulların
ve okuldaki görevli eğitim personelinin gereksinimlerinin
belirlenmesi ile başlayan sürekli bir planlama
sürecini kapsamaktadır. Program, okullara
ihtiyaç duydukları konular ile ilgili olarak
gerekli kaynakları ve uzman kişileri sağlamaktadır.
Temel amaç, Arizona okullarında yüksek
akademik standartları destekleyen disiplinli öğretme
ortamları oluşturmaya yardımcı
olmaktır.
Programa katılabilmek
ve programdan gerekli desteği alabilmek, Arizona eyaletinde
yer alan değişik okul bölgelerindeki (school
districts) okulların, okullarındaki problem
davranışlarını ve bu problem
davranışların okullarındaki
eğitimi nasıl etkilediğine dair gereksinimlerini
belirtmelerine bağlıdır. Şu anda,
Arizona'da 20 okul bölge müdürlüğü
Programın aktif katılımcısı
durumundadır. Her okulun kendine ait Okul Ekibi
(School Team) olarak adlandırılan bir ekibi
bulunmakta; bu ekipte öğretmenler, yöneticiler,
aileler ve okul psikologları yer almaktadır.
Ekip, akademik yıl boyunca sürekli olarak
program ile ilgili eğitim seminerlerine aktif olarak
katılmaktadır. Eğitim seminerleri gerek
yerel yani üniversitede yüz-yüze ve gerekse
uzaktan eğitim yöntemleri ile sağlanmaktadır.
Verilen eğitim seminerlerinin içeriğini,
okulların özel ihtiyaçları da
göz önüne alınarak, tüm okulu
kapsayan disiplin konuları, veri toplama ve veriyi
analiz etme yöntemleri, sistem yönetimi ve işlevsel
davranış değerlendirme, ve bireysel davranış
değiştirme yöntemleri oluşturmaktadır
(Podrazik, 2000). Bu ekipten ayrı olarak, her okulun
ayrıca bir program danışmanı
bulunmaktadır. Okulun program danışmanı
program ile okul arasındaki eşgüdümü
sağlama ile görevlendirilmiştir.
TOKODKD programlarını
temel alan araştırmaların ışığı
altında geliştirilen ADBP, problem davranışların
yoğun olarak görüldüğü okullara
desteği öncelikli olarak hedef almıştır.
ADBP, okullara disiplin gereksinimlerini karşılamak
için değerlendirme, planlama, ve uygulama sürecinde
doğrudan destek sağlamaktadır. Stratejik
planlama süreci, okullara okullarındaki problemlerine
yönelik bu problemleri tanılama ve analiz
etmede sistematik yöntemler sağlamaktadır.
Bunun yanında çevresel faktörler de
önemle göz önüne alınmaktadır.
TOKODKD programları, araştırmalar
ile desteklenmiş olumlu uygulamaları tanılama,
ilgili okula uyarlama ve uygulama ile ilgili olarak okulun
varolan yeterliliğini arttırmayı amaçlamaktadır.
Bu amaca ulaşma süreklilik gerektiren bir süreci
zorunlu kılmaktadır. TOKODKD programları,
okullardaki disiplin ile ilgili okulun genel kararlarına
kılavuzluk etmek amacıyla düzenlenmiş
değerlendirme yöntemlerini ve olumlu öğrenme
ortamını sağlamak amacıyla araştırılmış,
geçerlik ve güvenirliği saptanmış
yararlı stratejileri kapsamaktadır. Programın
etkililiğini artırmak amacıyla öğretmenlerden,
anne-babalardan, yöneticilerden, okul rehber öğretmenlerinden
ve okul psikologlarından oluşan Okul Ekibi
önemli roller üstlenmektedir.
Okulda şiddetten
uzak öğrenme ortamları oluşturmanın,
olumlu davranışı destekleme modellerine
bağlı olduğu görüşü
savunulan bir görüştür (Horner ve
Sugai, 2000). Bu nedenle, akademik ve sosyal başarıyı
sağlamak için öğrenme ve öğretme
ortamlarının sürekli değerlendirilmesine
programda öncelik verilmektedir. Bu çabaların
amacı, gerek okul içinde tüm öğrencileri
ve gerekse sınıf içinde tek bir öğrenciyi
kapsayan olumlu öğretim ortamlarını
okullara sağlamaktır. Bu amaçla, daha
disiplinli ve üretken öğrenme ortamları
sağlamak amacıyla stratejik bir planlama süreci
ile okullar özel olarak gereksinimlerini tanımlarlar.
Güvenli Okullar Değerlendirme Formu bu sürecin
amaçlarını gerçekleştirmede
kullanılır. Bu ölçek, okulun
işlevsel birimlerini, gerek okul ve gerekse sınıf
içi etkileşimlere yönelik bir değerlendirmeyi
kapsar. Problemler, kapsamı içinde ele alınır,
tanımlanır, ve değerlendirilir. Sonra
araştırmalara dayalı en iyi uygulamalar
belirlenip, uygulanır. Programın etkililiği
sürekli değerlendirilerek, program içi
gerekli düzenlemeler sağlanır.
Program rehberleri,
okulların istekleri doğrultusunda okullara
giderek sorunları yerinde görmek amacıyla
okul ziyaretlerinde bulunurlar. Ayrıca, davranış
eğitimi ve yönetimi konusunda yeteri kadar bilgili
ve deneyimli öğretmenler, yöneticiler ve
okul rehber veya psikologları da ayrıca
bulundukları okulların dışındaki
okullara ziyaretlerde bulunup, okullara disiplinli uygulama
ile ilgili planları geliştirmede yardımcı
olurlar. Verilen destekler, sınıfları,
öğrencileri, veya çevresel değişkenleri
içeren spesifik problem alanlarını
değerlendirmeye yönelik gözlemler temel
alınarak sağlanır. Ayrıca, okullardaki
öğretmenlere ve diğer personele destek, hizmet-içi
eğitim kursları ve eğitsel toplantılar
aracılığı ile de sağlanır.
Bu desteklerin asıl amacı, Programın
uygulanması ve veri toplama süreci ile ilgili
konularda detaylı bilgiler sağlamaktır.
Bu desteklerin yanında ADBP, teknoloji temelli
desteklerde sağlamaktadır. Bu destekler; ADBP
web sayfası, interaktif TV, uzaktan eğitim
dersleri, ve gerek yüz yüze ve gerekse çevrimiçi
(online) tartışmaları içeren
sürekli teknik yardımları kapsamaktadır.
Bu desteklerden belki de en önemlisi olarak, ADBP'nin
detaylı web sayfası (http://abi.ed.asu.edu)
program katılımcılarına gereksinim
duydukları alandaki uzmanlarla iletişim kurup
destek alma amacına yöneliktir.
Programın
Başarısı
Programın uygulaması ve etkililiği ile
ilgili olarak katılımcıların
görüşlerine başvurularak elde edilen
geri-dönütler ilginç sonuçlar
göstermektedir. Genel olarak sonuçlara bakıldığında,
"ırksal gerilim, öğrencinin okulu
terki, problem veya risk altındaki davranışı
yönetmede öğretmenin yetersizliği, ve
spesifik öğrenci gruplarının saldırgan
davranışları" okullarda karşılaşılan
yaygın problemler olarak programa katılan
okullar tarafından tanımlanmıştır.
Katılımcıların çoğu
sınıf içi ve okul kapsamında
"öğrenciden beklenen davranışları"
daha pozitif ve üretken bir okul ortamı yaratmada
en önemli etkenler arasında göstermişlerdir.
Ayrıca, "okul eğitim programı içerisindeki
belirsizlikler ve yetersizlikler", sınıf
içinde öğrenci davranışını
etkileyen doğrudan etkenler olarak katılımcılar
tarafından belirtilmiştir. Yine, "tanımlanmamış
davranışsal beklentiler" sınıfı
disipline etmede bir başka etken grubu olarak vurgulanmıştır.
Günümüz teknolojisi ve teknolojinin olumlu
öğretim yöntemlerini uygulamak amacıyla
kullanımı ile ilgili katılımcıların
görüşlerine bakıldığında,
katılımcıların büyük
çoğunluğu Programın sağladığı
teknolojik olanaklardan destek aldıklarını
ve özellikle ADBP nin web sayfasının
bu destekte önemli payı olduğunu iletmişlerdir.
Sonuç
ADBP nin uygulanması ile ilgili olarak şu
ana kadar elimize geçen veriler incelendiğinde,
Programın sahip olduğu etkili öğretim
yöntemleri ile daha güvenli okul ortamı
yaratmaya yardımcı olduğu kuşkusuzdur.
Programın iki yıllık uygulaması
sürecinde öğretmenlerin sınıf
içi ve dışı başarıyı
artıran tutarlı uygulamalar içerisinde
oldukları gözlenmiştir. Öğretmenlere
program aracılığıyla sağlanan
değişik kaynaklar ile (online ve yüz yüze
üniversite düzeyinde dersler, uzman desteği,
konferanslar ve hizmet-içi eğitim kursları),
öğretmenler öğrencilerin sahip olduğu
olumsuz, istenmeyen davranışları önleyici,
etkili ve olumlu teknikleri uygulama başarısını
göstermişlerdir. Programın başladığı
günden bu yana, Programın okullardaki güncel
problem davranışları tanımlamada
ve bu davranışlar ile baş etmede etkili
olduğu, tüm öğrencilere olumlu öğrenme
ortamı sağlamaya yardımcı olduğu
görülmektedir. Bu ve benzeri programların,
eğitim kurumları içerisinde yaygınlaştırılması
daha güvenli okul ortamları ve daha olumlu
öğretme ve öğrenme ortamları
için kaçınılmaz olduğu
görülmektedir.
Kaynakça
Armedariz, F., &
Umbreit, J. (1999). Using Active Responding to Reduce
Disruptive Behavior in a General Education Classroom.
Journal of Positive Behavior Interventions, 3, 152-158.
Fox, J., Conroy,
M., & Heckaman, K. (1998). Research Issues in Functional
Assessment of the Challenging Behaviors of Students
with Emotional and Behavioral Disorders.Behavioral Disorders,
24, 26-33.
Horner, R. H., &
Sugai, G. (2000). School-wide Behavior Support: An Emerging
Initiative. Journal of Positive Behavior Interventions,
4, 231-253.
Lane, K. L., Umbreit,
J., & Beebe-Frankenberger, M. E. (1999). Functional
Assessment Research on Students with or at Risk for
EBD: 1990 to the Present. Journal of Positive Behavior
Interventions, 2, 101-111.
Nelson, R. J. (1999).
Developing, Implementing, and Maintaining a School-Wide
Positive Behavioral Intervention and Support Program.
Center for Children's Services, Lincoln, NE.
Nelson, R. J. (1999).
Preventing and Managing Disruptive Behaviors: Basic
Assumptions and Practices. Center for Children's Services,
Lincoln, NE.
Nelson, R. J., &
Ohlund, B. (1999). Safe Schools Evaluation Rubric (SSER).
Phoenix, Arizona.
Podrazik, M. (2000).
Application for Capacity Building Grants: Creating Disciplined
School Environments. Arizona Department of Education,
Exceptional Student Services.
Sugai, G., Sprague,
J.R., Horner, R.H., & Walker, H.M. (2000). Preventing
School Violence: The Use of office discipline referrals
to assess and monitor school-wide discipline interventions.
Journal or Emotional Behavioral Disorders, 8, 65-128.
Umbreit, John (1995).
Functional Assessment and Intervention in a Regular
Classroom Setting for the Disruptive Behavior of a Student
with Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Behavioral
Disorders, 20, 267-278.
İçindekiler
|