Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitim Programının Değerlendirilmesi

Tuba Acar Erdol, F. Dilek Gözütok

Abstract


Bu araştırmanın amacını, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitim Programı (TCEEP)’ nın etkililiğinin Hedefe Dayalı Program Değerlendirme Modeli ve öğretmen adayı görüşleri doğrultusunda belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırma’da karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda zayıf deneysel desenlerden, ‘statik grup öntest-sontest deseni’, nitel boyutunda ise, ‘durum çalışması’ deseni kullanılmıştır. TCEEP’nin etkililiğini değerlendirmek amacıyla Erişi Testi ve Program Değerlendirme Formu (PDF) hazırlanmıştır. Erişi Testi öntest ve sontest olarak deney ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunu Eğitim Fakültesinde eğitim gören 32 öğretmen adayı oluşturmuştur. PDF’ye yönelik görüşler ise deney grubunda yer alan 16 öğretmen adayından alınmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının, toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığa neden olan faktörleri (toplumsal cinsiyet kalıpyargıları, toplumsal cinsiyet rolleri, cinsiyetçi dil vb.) fark etmelerinde, davranış ve tutumlarında bu faktörlere yer vermemelerinde ve bu faktörlerle mücadele etme isteği hissetmelerinde TCEEP’nin etkili olduğu görülmüştür.

 


Keywords


Toplumsal cinsiyet, program değerlendirme, öğretmen adayı, Hedefe Dayalı Program Değerlendirme Modeli, yükseköğretim.

Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Adıgüzel, Ö., & Timuçin, E. (2010). The effect of creative drama on student achievement in the instruction of some development and learning theories. Procedia Social and Behavioral Sciences, 9, 1741-1746. doi:10.1016/j.sbspro.2010.12.393.

Akbulut, K. ve Işık, A. (2005). Limit kavramının anlaşılmasında etkileşimli öğretim stratejisinin etkinliğinin incelenmesi ve bu süreçte karşılaşılan kavram yanılgıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13, 497-512.

Aksu, H. H. ve Keşan, C. (2011). İlköğretimde aktif öğrenme modeli ile geometri öğretiminin başarı ve kalıcılık düzeyine etkisi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi. 2(1), 94-113.

Apple, M.W. ve Beane, J.A. (2016). Demokratik okullar, güçlü eğitimden dersler (M. Sarı, Çev.). Ankara: Dipnot Yayınları.

Aslan, G. (2015). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algılarına ilişkin metaforik bir çözümleme. Eğitim ve Bilim, 40(181), 363-384. doi:http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.2930.

Aykaç, N. (2007). Sosyal bilgiler dersinde aktif öğretim yöntemlerinin kullanılmasının öğrencilerin derse karşı tutumuna, erişi düzeyine ve kalıcılığa etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 24-37.

Baba, H.B. (2007). Teacher candidates as the agents of change for a more gender equal society. Unpublished master thesis, Middle East Technical Univesity, Ankara.

Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2012). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem Akademi.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: APegem Akademi.

Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri; beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitapevi.

Çınkır, Ş. (2017). Türkçe çeviriye önsöz (M. W. Apple, Yazar.). Eğitim toplumu değiştirebilir mi? (s.11-14). Ankara: Anı Yayıncılık

Diekhoff, G. (1992). Statistics for the social and behavioral sciences: Univariate, bivariate, multivariate. W. C. Brown Publishers. USA.

Erden, M. (1998). Eğitimde program değerlendirme. Ankara: Anı Yayıncılık.

Esen, Y. (2013). Hizmet öncesi öğretmen eğitiminde toplumsal cinsiyet duyarlılığını geliştirme amaçlı bir çalışma. Eğitim ve Bilim, 38(169), 280-295.

Freire, P. (2013). Ezilenlerin Pedagojisi. (D. Hatatoğlu ve E. Özbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları

George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 12.0 update. Boston: Pearson. Ebscohost. Erişim tarihi: 21.07.2016.

Gözütok, F.D. (2005). Program değerlendirme. (M. Gültekin, Ed.) Öğretimde planlama ve değerlendirme. (s. 175-190). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları

Gündüz-Şentürk, S. (2015). Okul öncesi dönem çocukları için basılan resimli öykü kitaplarının toplumsal cinsiyete ilişkin kalıpyargılar yönünden incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.

Kalaycı, N., ve Hayırsever, F. (2014). Toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında vatandaşlık ve demokrasi eğitimi ders kitabına yönelik bir inceleme ve bu konuya ilişkin öğrenci algılarının belirlenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(3), 1065-1072.

Karaatlı, M. (2010). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi. (Ş. Kalaycı, Ed.). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (s.1-47). Ankara: Asil Yayın Dağıtım

Karkıner, N. (2009). Kadın, aile ve toplum. (N. Suğur, Ed.). Sosyolojiye giriş (s. 126-148). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Klein, S.S., Kramarae, C., & Richardson, B. (2007). Examining the achievement of gender equity ın and through education. In S.S. Klein (Ed.). Handbook for achieving gender equity through education (pp.1-13). Manwah: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

Kuurme, T., & Kasemaa, G. (2015). Gender advantages and gender normality in the views of Estonian secondary school students. Discourse and Communication For Sustainable Education, 6(1), 72-85. doi:10.1515/dcse-2015-0005

Ling Chen, E.S., & Rao, N. (2011). Gender socialization in Chinese kindergartens:Teachers‟ contributions. Sex Roles, 64(1-2), 103-116. doi:10.1007/s11199-010-9873-4.

Lunneblad, J., & Johansson, T. (2019): Violence and gender thresholds: A study of the gender coding of violent behaviour in schools, Gender and Education, 31(4), 1-16. doi: 10.1080/09540253.2019.1583318

MEB. (2016). Okulların toplumsal cinsiyete duyarlılık açısından değerlendirilmesi. http://etcep.meb.gov.tr/application/assets/admin/uploads/userfiles/files/arastirma_raporu.pdf Erişim: 12.12.2016.

Nürnberger, M., Nerb, J., Schmitz, F., Keller, J., & Sütterlin, S. (2016). Implicit gender stereotypes and essentialist beliefs predict preservice teachers’ tracking recommendations. The Journal of Experimental Education, 84(1), 152-174.

Oakley, A. (2016). Sex, gender and society. https://books.google.com.tr/books?id=lB2oDQAAQBAJ&pg=PT101&hl=tr&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false. Erişim:03.04.2017.

Özcan, A. (2012). Toplumsal cinsiyet eğitiminin üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rol tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.

Özen, F., & Toraman, C. (2019). An investigation of the effectiveness of the gender equality course with a specific focus on faculties of education. Educational Policy Analysis and Strategic Research (Accepted).

Özkan, R. (2013). İlköğretim ders kitaplarında kadın figürü. International Journal of Social Science, 6(5), 617-631.

Pincha, C. (2009). Toplumsal cinsiyete duyarlı afet yönetimi. Kocaeli Üniversitesi Yayınları. http://www.gdnonline.org/resources/PinchaKitap_Turkce_RENKLI.pdf Erişim:03.04.2017

Saldıray, A. (2017). Örtük programda toplumsal cinsiyet: Bir ilkokulun örtük programında toplumsal cinsiyete ilişkin nitel bir çalışma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.

Schwartz, C. S., & Sinicrope, R. (2013). Prospective elementary teachers' perceptions of gender differences in children's attitudes toward mathematics. School Science and Mathematics, 113(8), 410-416.

Senemoğlu, N. (2007). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Ankara:Gönül Yayıncılık.

Stake, J. E., Roades, L., Rose, S., Ellis, L., & West C. (1994). The women’s studies experience: Impetus for feminist activism. Psychology of Women Quarterly, 18, 17-24.

Stake, J. E., & Hoffmann, F. L. (2001). Changes in student social attitudes, activism, and personal confidence in higher education: The role of women’s studies. American Educational Research Journal, 38(2), 411-436.

Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlilik ve geçerlilik. Ankara:Seçkin Yayınları.

Şener, Ü. ve Demirbilek, H. (2014). Toplumsal cinsiyete duyarlı veri çalışması. http://www.tepav.org.tr/upload/files/haber/13953328325.TCDV_Toplumsal_Cinsiyete_Duyarli_Veri_Calismasi_Egitimi.pdf Erişim:11.08.2016

Tantekin- Erden, F. (2009). A course on gender equity in education: Does it affect gender role attitudes of preservice teachers? Teaching and Teacher Education, 25(3), 409-414.

Tekindal, M. (2015). Engelli çocuğa sahip kadınların feminist grup çalışması deneyimi: Bir karma yöntem araştırması (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Tezer-Asan, H. (2010). Ders kitaplarında cinsiyetçilik ve öğretmenlerin cinsiyetçilik algılarının saptanması. Fe Dergi 2, 65-74.

Tsouroufli, M (2002) Gender and teachers' classroom practice in a secondary school in Greece, Gender and Education, 14(2), 135-147, doi:10.1080/09540250220133996

Ulubey, Ö. (2015). Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitim Programının yaratıcı drama ve diğer etkileşimli öğretim yöntemleri ile uygulanmasının akademik başarıya ve demokratik değerlere bağlılığa etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.

UNESCO. (2015). A guide for gender equality in teacher education policy and practices. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000231646 Erişim:21.03.2019

Wang, S.L. (2011). A study of the effects on junior high school student's gender-role attitude through teaching program of gender equality-the case fo Hsinchu County Junior High School. http://eds.b.ebscohost.com/eds/detail/detail?sid=5b85fa21-640c-4bf6-a0d8-52fa73ecb907%40sessionmgr104&vid=0&hid=104&bdata=Jmxhbmc9dHImc2l0ZT1lZHMtbGl2ZQ%3d%3d#AN=edsndl.oai.union.ndltd.org.TW.099CHPI5149009&db=edsndl Erişim:22.07.2016.

Wharton, A. S. (2005). The sociology of gender: An introduction to theory and research. Malden: Blackwell Publishing.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yücelbilgili, Ö. (2010). Ortaöğretim coğrafya dersinde aktif öğretimin öğrenci başarısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons License
Elementary Education Online is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

ISSN: 1305-3515