Ergenlerde Dijital Oyun Bağımlılığı, Zorbalık Bilişleri ve Empati Düzeyleri Arasındaki İlişkiler

KIZBES MERAL KILIÇ

Öz


Bu çalışmanın amacı, ergenlerde empati, akran zorbalığı bilişleri ve dijital oyun bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi ve bu değişkenler arasında cinsiyet farklılığının olup olmadığının belirlenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Çalışma grubu Ankara Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı tesadüfi olarak belirlenen dört ortaokulun, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıfa devam eden 240 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada “Çocuklar İçin Zorbalıkla İlgili Bilişler Ölçeği”, “Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği” ve “Çocuklar ve Ergenler İçin Empati Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, “Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği” ve “Bağımsız Gruplar İçin T Testi Analizi” uygulanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda, dijital oyun bağımlılık puanları ve zorbalıkla ilgili biliş düzeyleri arttıkça çocukların empati düzeylerinin azaldığı (p<0,01); dijital oyun bağımlılık puanları arttıkça zorbalıkla ilgili biliş düzeylerinin de arttığı (p<0,01)  görülmüştür. Kızların empati puanlarının erkeklere göre (p<0,01); erkeklerin de dijital oyun bağımlılık ve zorbalıkla ilgili biliş puanlarının kızlara göre (p<0,01)  daha yüksek çıktığı görülmüştür.  Elde edilen bulgular ışığında önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler


Ergen, Dijital Oyun Bağımlılığı, Zorbalık, Empati

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Anderson, C. A., Carnagey, N. L., Flanagan, M., Benjamin, A. J,. Eubanks, J., & Valentine, J. C. (2004). Violent video games: Specific effects of violent content on aggressive thoughts and behavior. Advances in Experimental Social Psychology, 36, 199–249.

Anderson, C. A., Shibuya, A., Ihori, N., Swing, E. L., Bushman, B. J., Sakamoto, A., . . . Saleem, M. (2010). Violent video game effects on aggression, empathy, and prosocial behavior in Eastern and Western countries. Psychological Bulletin, 136, 151–173.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E. & vd. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (15. Baskı). Ankara: Pegem Yayıncılık.

Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (7. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Ciucci, E., & Baroncelli, A. (2014). The emotional core of bullying: Further evidences of the role of callous–unemotional traits and empathy. Personality and Individual Differences, 67, 69-74 doi:10.1016/j.paid.2013.09.033

Cook, C. R., Williams, K. R., Guerra, N. G., Kim, T. E., & Sadek, S. (2010). Predictors of bullying and victimization in childhood and adolescence: A meta-analytic investigation. School Psychology Quarterly, 25, 65–83.

Craig, W., Harel-Fisch, Y., Fogel-Grinvald, H., Dostaler, S., Hetland, J., Simons-Morton, B., et al. (2009). A cross-national profile of bullying and victimization among adolescents in 40 countries. International Journal of Public Health, 54, 216–224. doi:10.1007/s00038-009-5413-9

Dökmen, Ü. (2008). İletişim çatışmaları ve empati. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Dukes, R. L., Stein, J. A., & Zane, J. I. (2010). Gender differences in the relative impact of physical and relational bullying on adolescent injury and weapon carrying. Journal of School Psychology, 48, 511–532.

Duy, B., & Yıldız, M. A. (2014). Farklı zorbalık konumunda olmak empatik eğilim ve yaşam doyumu bağlamında bir fark yaratır mı? Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 31-47.

Endresen, I. M., & Olweus, D. (2001). Self-reported empathy in Norwegian adolescents: Sex differences, age trends, and relationship to bullying. In A. C. Bohart & D. J. Stipek (Eds.), Constructive & destructive behavior: Implications for family, school, & society (pp. 147-165). Washington, DC, US: American Psychological Association. doi://dx.doi.org/10.1037/10433-007

Ferguson, C. J., San Miguel, C., & Hartley, R. D. (2009). A multivariate analysis of youth violence and aggression: The influence of family, peers, depression, and media violence. The Journal of Pediatrics, 155, 904–908. e3. http://dx.doi.org/10.1016/j.jpeds.2009.06.021

Filiz, A. (2009). Farklı lise türlerindeki öğrencilerin empatik eğilimleri ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, Yeditepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Funk, J. B., Buchman, D. D., Jenks, J., & Bechtoldt, H. (2003). Playing violent video games, desensitization, and moral evaluation in children. Journal of Applied Developmental Psychology, 24 (4), 413-436.

Garaigordobil, M. (2009). A comparative analysis of empathy in childhood and adolescence: Gender differences and associated socio-emotional variables. International Journal of Psychology and Psychological Therapy, 9(2), 217-235.

Gentile, D. (2009). Pathological video-game use among youth ages 8 to 18: a national study. Psychological Science, 20: 594–602.

Gentile, D. A., Lynch, P. J., Linder, J. R., & Walsh, D. A. (2004). The effects of violent video game habits on adolescent aggressive attitudes and behaviors. Journal of Adolescence, 27, 5-22.

Giddens, A. (2012). Sosyoloji. (C. Güzel, Yayına Haz.) İstanbul: Kırmızı Yayınları.

Gini, G., Albiero, P., Benelli, B., & Altoe`, G. (2007). Does empathy predict adolescents’ bullying and defending behavior? Aggressive Behavior, 33(5), 467–476. doi:10.1002/Ab.20204

Gökkaya, F., Sütcü, S. T. (2015). Development and evaluation of psychometric characteristics of the inventory of cognitions related bullying for children. Anatolian Journal of Psychiatry, 16(1), 54-63.

Gürtunca, A. (2013). Çocuklar ve ergenler için empati ölçeği Türkiye geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Arel Üniversitesi, İstanbul.

Güvenir, T. (2005). Okulda akran istismarı. Ankara: Kök Yayıncılık.

Hanson, R. A., & Mullis, R. L. (1985). Age and gender differences in empathy and moral reasoning among adolescents. Child Study Journal, 15(3), 181-188.

Hafeez, M., Idrees, M. D., & Kim, J. Y. (2017). Game Addiction: a brief review. International Journal of Scientific Engineering and Research 5(10), 99-104.

Hazar, Z., & Hazar, M. (2017). Çocuklar için dijital oyun bağımlılığı ölçeği. International Journal of Human Sciences, 14 (1), 204-216.

Huesmann, L. R. (2010). Nailing the coffin shut on doubts that violent video games stimulate aggression: Comment on Anderson et al (2010). Psychological Bulletin, 136, 179–181.

Ioannidou, F., & Konstantikaki, V. (2008). Empathy and emotional intelligence: What is it really about? International Journal of Caring Sciences, 1(3), 118-123.

Janssen, I., Boyce, W. F., & Pickett, W. (2012). Screen time and physical violence in 10- to 16-year-old Canadian youth. International Journal of Public Health, 57, 325–331. http://dx.doi.org/10.1007/s00038-010- 0221-9

Karasar N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.

King, D. L., Delfabbro, P. H., & Griffiths, M. D. (2013). Principles of addiction. Comprehensive addictive behaviors and disorders,1, 819–825. doi:10.1016/B978-0-12-398336-7.00082-6

Kneer J., Rieger D., Ivory J. D., Ferguson C. (2014). Awareness of risk factors for digital game addiction: interviewing players and counselors. International Journal of Mental Health and Addiction, 12, 585–599. 10.1007/s11469-014-9489

Ko, C., Yen, J., Chen, C., Chen, S., & Yen, C. (2005). Gender differences and related factors affecting online gaming addiction among Taiwanese adolescents. Journal of Nervous and Mental Disease, 193, 273–277.

Lindsey, L.L. ( 2010). Gender roles: A sociological perspective. 5th Edition. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Lucas, K., & Sherry, J. L. (2004). Sex differences in video game play: A communication-based explanation. Communication Research, 31(5), 499–523. doi: /10.1177/0093650204267930

Männikkö, N., Mendes, L., Barbosa, F., & Reis, L. P (2014). Health determinants related to digital game playing: a systematic review. Journal of HealthScience, 4(3): 53-63. doi:10.5923/j.health.20140403.02

Menesini, E. & Salmivalli, C. (2017). Bullying in schools: the state of knowledge and effective interventions, Psychology, Health & Medicine, 22 (1), 240-253. doi: 10.1080/13548506.2017.1279740

Mentzoni, R. A., Brunborg, G. S., Molde, H., Myrseth, H., Skouverøe, K. J. M., Hetland, J., & Pallesen, S. (2011). Problematic video game use: Estimated prevalence and associations with mental and physical health. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 14(10), 591–596. doi:10.1089/cyber.2010.0260

Pekel Uludağlı, N., & Uçanok, Z. (2005). Akran zorbalığı gruplarında yalnızlık ve akademik başarı ile sosyometrik statüye göre zorba/kurban davranış türleri. Türk Psikoloji Dergisi, 20 (56), 77-92.

Penning, S. L., Bhagwanjee, A., & Govender, K. (2010). Bullying boys: the traumatic effects of bullying in male adolescent learners. Journal of Child & Adolescent Mental Health, 22(2), 131-143.

Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2, 531-562.

Raskauskas, J. L., Gregory, J., Harvey, S. T., Rifshana, F., & Evans, I. M. (2010). Bullying among primary school children in New Zealand: Relationships with prosocial behaviour and classroom climate. Educational Research, 52(1), 1–13. doi:10.1080/00131881003588097

Rueckert, L., & Naybar, N. (2008). Gender differences in empathy: The role of the right hemisphere. Brain and Cognition, 67, 162-167.

Scheithauer, H., Hayer, T., Petermann, F., & Jugert, G. (2006). Physical, Verbal, and Relational Forms of Bullying Among German Students: Age Trends, Gender Differences, and Correlates. Aggressive Behavior, 32, 261–75.

Smith, P. K., & Brain, P. (2000). Bullying in schools: Lessons from two decades of research. Aggressive Behavior, 26, 1–9.

Stavrinides, P., Georgiou, S., & Theofanous, V. (2010). Bullying and empathy: A short-term longitudinal investigation. Educational Psychology, 30(7), 793–802. doi:10.1080/01443410.2010.506004

Sticca, F., Ruggieri, S., Alsaker, F., & Perren, S. (2013). Longitudinal risk factors for cyberbullying in adolescence. Journal of Community and Applied Social Psychology, 23(1), 52–67. doi:10.1002/casp.2136

Şahin, M., & Akbaba, S. (2010). İlköğretim okullarında zorbaca davranışların azaltılmasına yönelik empati eğitim programının etkisinin araştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18, 331-342.

Toussaint, L. & Webb, J. R. (2005). Gender differences in the relationship between empathy and forgiveness. Journal of Social Psychology, 145 (6), 673-685.

Uhlmann, E.,& Swanson, J. (2004). Exposure to violent video games increases automatic aggressiveness. Journal of Adolescent, 27(1), 41–52.

Van der Graaff, J., Branje, S., De Wied, M., Hawk, S., Van Lier, P., & Meeus, W. (2014). Perspective taking and empathic concern in adolescence: Gender differences in developmental changes. Developmental Psychology, 50, 881-888.

Van Noorden, Tirza & Haselager, Gerbert & Cillessen, Antonius & Bukowski, William. (2014). Empathy and involvement in bullying in children and adolescents: A systematic review. Journal of Youth and Adolescence. 44. 10.1007/s10964-014-0135-6

Wang, J., Iannotti, R.,& Nansel, T. (2009). School bullying among adolescents in the United States: Physical, verbal, relational, and cyber. The Journal of adolescent health: official publication of the Society for Adolescent Medicine, 45, 368-75. doi: 10.1016/j.jadohealth.2009.03.021

Zych, I., Farrington, D. P., Llorent, V. J., & Ttofi , M. M. (2017). Protecting children against bullying and its consequences. New York: Springer.


Refback'ler





Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515