Özel Eğitimde Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dersinin Psikolojik Danışman Adaylarının Engelli Öğrencilere İlişkin Tutumlarına ve Hazırlık Düzeylerine Etkisi

Elif Çimşir

Öz


Bu araştırmanın amacı Özel Eğitimde Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) lisans dersinin psikolojik danışman adaylarının engelli bireylere ilişkin tutumlarına ve bu kitleye hizmet vermeye yönelik hazırlık düzeylerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu, 2017-2018 bahar döneminde Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik lisans programının son sınıfında okuyan 28 öğrenciden oluşmuştur. Wilcoxon işaretli sıralar testi ve t-testi sonuçlarına göre psikolojik danışman adaylarının hem tutumlarının hem de hazırlık düzeylerinin ön-test ve son-test puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. Araştırmanın bulguları, psikolojik danışman adaylarının Özel Eğitimde Psikolojik Danışma ve Rehberlik dersini almadan önce engelli öğrencilerle ilgili rol ve sorumluluklar konusunda kendilerini yeterince hazırlıklı hissetmediklerine ancak söz konusu dersi aldıktan sonra hazırlık düzeylerinde ve engelli bireylere yönelik tutumlarında anlamlı ölçüde değişiklikler meydana geldiğine işaret etmektedir.  Bu bulgulara dayalı olarak, PDR lisans programlarında engelli öğrencileri tanımaya yönelik olarak verilen Özel Eğitim dersinin yanı sıra, engelli öğrencilere ilişkin daha ileri düzey bilgi, beceri ve tutumların kazandırılmasına dönük bir ders olan zorunlu/seçmeli Özel Eğitimde Psikolojik Danışma ve Rehberlik dersi ve benzerlerinin de yer alması gerektiği söylenebilir.

 


Anahtar Kelimeler


Özel Eğitimde Psikolojik Danışma ve Rehberlik; Engellilere Yönelik Tutumlar; Engellilere Yönelik Psikolojik Danışman Hazırlığı

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Adkison-Bradley, C. R., P. D. Kohler, E. Bradshaw, E. B. Applegate, X. Cai, and J. Steele (2007). Career planning with students with and without disabilities: A study of Illinois school counselors. Journal of School

Counseling 5 (11). Accessed http://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ901172.pdf

Akbuğa, B. & Gürsel, F. (2007). Bilgilendirme yoluyla beden eğitimi spor yüksekokulu öğrencilerinin engelli bireye yönelik değişen tutumları. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 5 (1): 5–8.

Aksoy, V. & Diken. H. İ. (2009). Rehber öğretmen özel eğitim öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik

çalışması. Özel Eğitim Dergisi, 10 (1): 29–42.

Altıparmak, S. & Sarı, H. Y. (2012). Manisa ilinde engelli bireylere karşı toplumsal tutumlar. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13 (2): 110–116.

Alptekin, S. ve Batık, V.M. (2013). Özel eğitim bölümü öğrencilerinin yetersizlikten etkilenmiş kişilere yönelik tutumlarına özel eğitim dersinin etkisi. International Journal of Educational Research, 4(4), 18-34.

American School Counseling Association (ASCA, 2016). 26 Temmuz 2018 tarihinde https://www.schoolcounselor.org/asca/media/asca/PositionStatements/PS_Disabilities.pdf adresinden erişilmiştir.

Anderson, R. J., & Antonak, R. F. (1992). The influence of attitudes and contact on reactions to persons with physical and speech disabilities. Rehabilitation Counseling Bulletin, 34, 240-247.

Barr, J.B. & Bracchitta, K. (2008). Effects of contact with ındividuals with disabilities: Positive attitudes and majoring in education. The Journal of Psychology, 142 (3), 225–243

Beattie, J., Anderson, R., & Antonak, R. (1997). Modifying attitudes of prospective educators toward students with disabilities and their integration into regular classrooms. The Journal of Psychology, 131(3), 245-259. doi:10.1080/00223989709603512

Carifio, J., & Perla, R. (2008). Resolving the 50‐year debate around using and misusing likert scales. Medical Education,42(12), 1150-1152. doi:10.1111/j.1365-2923.2008.03172.x

Çetin, Ç. (2004). Özel eğitim alanında çalışmakta olan farklı meslek grubundaki eğitimcilerin yaşadığı güçlüklerin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5

Cimsir, E. & Carney, J. V. (2017). School counsellor training, attitudes, and perceptions of preparedness to provide services to students with disabilities in inclusive schools in Turkey. European Journal of Special Needs Education, 32(3), 346–361. https://doi.org/10.1080/08856257.2016.1240340. (1), 35-46.

Cimsir, E. & Hunt, B. (2018). Students with disabilities: Practical information for school counselors in Turkey. International Journal for the Advancement of Counselling, 40 (2). 122-132. https://doi.org/10.1007/s10447-017-9315-x

Coskun, Y. D. (2010). School Counselors’ Views about the Individualized Educational Program Practices. Procedia – Social and Behavioral Sciences 9: 1629–1633.

Çitil, M., Karakoç, T. & Küçüközyiğit, M. S. (2018). Özel eğitim lisans dersinin öğretmen adaylarının bilgi düzeylerine ve engellilere yönelik tutumlarına etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2), 815-833.

Deck, M., Scarborough, J. L., Sferrazza, M. S., & Estill, D. M. (1999). Serving students with disabilities: Perspectives of three school counselors. Intervention in School and Clinic, 34(3), 150-155. doi:10.1177/105345129903400305

Dunn, N. A. W. & Baker, S. B. (2002). Readiness to serve students with disabilities: A survey of elementary school counselors. Professional School Counseling, 5, 277-284.

Gözün, Ö. ve Yıkmış, A. (2004). Öğretmen adaylarının kaynaştırma konusunda bilgilendirilmelerinin kaynaştırmaya yönelik tutumlarının değişimindeki etkililiği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5 (2), 65-77.

Hunt, B., & Hunt, C. S., (2000). Attitudes toward students with disabilities: A comparison of undergraduate rehabilitation and business majors. Rehabilitation Education, 14, 269-283.

Milsom, A. (2002). Students with disabilities: School counselor involvement and preparation. Professional School Counseling, 5, 331-338.

Milsom. A. (2006). Creating positive school experiences for students with disabilities. Professional School Counseling,10(1), 66-72.

Milsom, A & Akos, P. (2003). Preparing school counselors to work with students with disabilities. Counselor Education and Supervision, 43(2), 86-95.

Murphy, K. L. (2007). Addressing changing times teaching disability etiquette to PETE students. Journal of Physical Education. Recreation & Dance, 78(7), 41–44.

Orel, A., Zerey, Z. ve Töret, G. (2004). Sınıf öğretmeni adaylarının kaynaştırmaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi. Özel Eğitim Dergisi, 5 (1), 23-33.

Özyürek, M. (2006). Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi. Ankara: Kök Yayıncılık.

Sarı, H. ve Bozgeyikli, H. (2003). Öğretmen adaylarının özel eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi: karşılaştırmalı bir araştırma, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 183-204.

Sargın, N. ve Hamurcu. H. (2010). Özel özel eğitim kurumlarında çalışan rehber öğretmenlerin sorunlarına ve beklentilerine yönelik bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24: 324–329.

Şahin, F. ve Güldenoğlu, B. (2013). Engelliler konusunda verilen eğitim programının engellilere yönelik tutumlar üzerindeki etkisi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 214-239.

Şahin, H. ve Akyol, A. D. (2010). Evaluation of nursing and medical students’ attitudes towards people with disabilities. Journal of Clinical Nursing, 19, 2271–2279.

Şahin, H. ve Bekir, H. (2016). Üniversite öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının belirlenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3:743-766.

Tavil, Y. Z. ve Özyürek, M. (2009). Gerçekçi bilgilendirme ve etkileşimde bulunmanın özel eğitim öğretmen adaylarının engelli kişilere yönelik tutumlarının değişmesine etkisi. Ekev Akademi Dergisi, 13(39), 265-276.

Zimmerman, D. W. (1996). An efficient alternative to the Wilcoxon signed-ranks test for paired non-normal data. Journal of General Psychology. 123 (1), 29-40


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515