Lise Öğrencilerin Yabancılaşma Düzeyleri İle Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Cüneyt Altan Altay, Erkan Ceyhan

Abstract


Bu araştırmada  ortaöğretim öğrencilerinin okula yabancılaşma seviyeleri ve şiddete yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin yabancılaşma düzeylerinin ve şiddete yönelik tutumlarının cinsiyetine, anne-baba öğrenim durumuna, aile aylık gelir düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmektedir. Çalışmanın örneklemini 2010–2011 öğretim yılında Osmaniye il merkezinde lise 9. sınıfta öğrenim görmekte olan 300 öğrenci oluşturmaktadır. Tarama modelindeki araştırmada veri toplama aracı olarak, ‘Kişisel Bilgi Formu’ ile birlikte, ‘Öğrenci Yabancılaşma Ölçeği’ ve ‘Ergenlerin Şiddete Yönelik Tutumları Ölçeği’ kullanılmıştır. İstatistiki yöntemlerle analiz edilen verilerden elde edilen bulgulara göre, ergenlerin yabancılaşma düzeyleri ile şiddete yönelik tutumları arasında pozitif yönde orta derecede anlamlı bir ilişkinin var olduğu belirlenmiştir. Ayrıca anne-baba öğrenim durumuna göre öğrencilerin yabancılaşma ve şiddete yönelik tutumlarının farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırmada erkek öğrencilerin şiddete yönelik tutumları kız öğrencilere oranla daha yüksek bulunmuştur.

Keywords


Lise öğrencisi, yabancılaşma, şiddet

Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Akman, Y. (2010). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Şiddet ve Okul İklimi Algıları Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Altın, M., Demir, H., Demirel H., Yalçın, Y. G. ve Buğdaycı S. (2017). High school students’ violence tendencies, European Journal of Education Studies, 3(8), www.oapub.org/edu/index.php/ejes/article/view/933/2678 (13.08.2018)

Arıcak, O. T. (1995). Üniversite öğrencilerinde saldırganlık, benlik saygısı ve denetim odağı ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Bozkurt, H. 2010 İlköğretim II. Kademe Öğrencilerinin Şiddete Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

Bucuka, Y. (2009). Eğitim sosyologlarının türk eğitim sistemi ile ilgili görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Can, Y. (2007). İlköğretim okullarında şiddet (öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin yaklaşımları). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Çelik, E. & Babaoğlan, E. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Yabancılaşma Düzeyi, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 18 (1), 405-427.

Çetin, H. (2004). Öğrenci Ergenlerin Şiddete Yönelik Tutumları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Coşkun, Y. & Altay, C. A. (2009). “Lise öğrencilerinde yabancılaşma ve benlik algısı ilişkisi”. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29, 41-56.

Doğan, S. (2001). Farklı sosyo- ekonomik düzeylere mensup ergenlik çağındaki kız ve erkeklerin saldırgan davranışlarıyla ana- baba tutumları arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Donat Bacı, Seda. (2011). Çocuk ve ergenlerde şiddet ve saldırganlığın önlenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Efilti, E. (2008). Orta öğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin saldırganlık ve denetim odağı’nın karşılaştırmalı olarak incelenmesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 213-230.

Eroğlu, S. E. (2009). Saldırganlık davranışının boyutları ve ilişkili olduğu faktörler: lise ve üniversite öğrencileri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 205-221.

Eryılmaz, A. (2010). Lise öğretmenlerinin örgütsel yabancılaşma düzeyi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Fromm, E. (l982). Sağlıklı Toplum. (Çev. Y.Salman; Z.Tanrısay). İstanbul: Payel Yayınları.

Gökler, R. (2009). “Okullarda akran zorbalığı”, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 511-537.

Gümüş, Adnan (2006). “Şiddet türleri”, toplumsal bir sorun olarak şiddet sempozyumu. Ankara: Eğitim-Sen Yayınları.

Gümüş, T. (2000). Kendini kabul düzeyleri farklı genel lise öğrencilerinin bazı değişkenlere göre saldırganlık düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Hatunoğlu, A. (1994). Ana-baba tutumları ile saldırganlık arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Kale, N. (2003). Nasıl bir insan? Nasıl bir öğretim? ?(1. Baskı), Ankara: Ütopya Yayınları.

Kanal, İ. (2008). İmam hatip lisesi öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin çok yönlü olarak incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Karacabey, M. F. & Boyacı, A. (2018). Okulu terkeden ortaöğretim öğrencilerinin okulu terk etme nedenleri ve sosyo-ekonomik profilleri: Şanlıurfa örneği, Kuram ve Uygulamada eğitim Yönetimi, 24 (2), http://www.kuey.net/index.php/kuey/article/view/kuey.2018.007 (13.08.2018)

Karakaya, E. (2008). Endüstri meslek lisesi öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin çok yönlü olarak değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Keniston, K. (1972), The varieties of alienation: An attempt at definition. Alienation and the social system (Ed. A. W. Finifter). New York: John Wiley and Sons İnc.

Kılınç, E & Murat, M. (2012). Genel Lise 9. Sınıf Öğrencilerinin Bazı Değişkenlere ve Sürekli Kaygı Düzeylerine Göre Saldırganlık Düzeylerinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 835 -853.

Kır, İ., Altay, C. A. & Ceyhan, E. (2014). Lġse 9. sınıf öğrencilerinin yabancılaşma düzeylerinin ve şiddete yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 155-174.

Kocayörük, E. (2006-2007). Lise örencilerinin yabancılaşmaları ile anne-baba ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi, Eğitim bilim toplum dergisi 5(17), 92-111.

Köknel, Ö. (2000). Bireysel ve Toplumsal Şiddet (2. Baskı), İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.

Lane, E. J. (1999). “Correlates of social alienation among high students.” 30 March 2013 retrived from http://www.findarticles.com/cf_0/m0FCR/1_33/62894047/print.jhtm

MEB, (2008). Öğretmenlerin şiddet konusundaki bilgileri, gözlemleri, değerlendirmeleri ve çözüm önerileri, Eğitim Araştırma ve Geliştirme Raporları, Ankara.

MEB, (2014). http://www.meb.gov.tr/19-mill-egitim-srasi-sona-erdi/haber/7594/tr (13.08.2018)

Michaud,Y. (1991). Şiddet (Çev. Cem Muhtaroğlu). İstanbul: İletişim Yayınları.

Murdock, T. B. (1994). “Understanding Alienation: an Ecological Perspektive on Student Motivation.” 30 June 2013 retrived from http://wwwlib.uni.com/dissetations/fullcit/9419493

Özgür, G., Yörükoğlu, G. & Baysan Arabacı, L. (2011). Lise öğrencilerinin şiddet algıları şiddet eğilim düzeyleri ve etkileyen faktörler, Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2(2), 53-60.

Sağlam, A. & İkiz, F. E. (2017). Ortaokul öğrencilerinin şiddet eğilimleri ile okula bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Elementary Education Online, 16(3), 1235-1246. doi: 10.17051/ilkonline.2017.330253

Sanberk, İ. (2003). Öğrenci yabancılaşma ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması, yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Seeman, M. (1959). On personal consequences of alienation in work. American Sociological Review, 31, 98.

Seidel, J. F. (1991). “Social Alienation and the Learning.” Disabled School Dropout. Learning Disabilities Research and Practice, 6, 152-157.

TDK (2018). Türk Dil Kurumu, Web: http://www.tdk.gov.tr, (06.08.2018).

Teber, S. (l990). Politik psikoloji notları. İstanbul: Ara Yayıncılık.

Tok, Y. (2001). Cinsiyet rolleri ile ilgili farklı kalıp yargılara sahip üniversite öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitiüsü Enstitüsü.

Uzun Yüksek, Ö. (2006). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşma düzeylerine etki eden sosyo-demografik değişkenlerin belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Şahin, E. S. & Owen, F. K. 2009. Psikolojik ihtiyaçları farklı lise öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (32), 64-74.

Telman, N. (1988). Endüstride görülen iş tatminsizliği ve yabancılaşma duygusu ile olan ilişkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Tezcan, M. (1997). Eğitim sosyolojisi. Ankara: Feryal Matbaası.

Tolan, B. (l991). Toplum bilimlerine giriş. Ankara: Adım Yayıncılık.

Trent, F. (2001). “Aliens in the Classroom?”, Biennial Meeting of the Society for Research in Child Devolopment, 10-15, Washington.

Trusty, J. (1992). “An examination of possible predictors of alienation from school in elementary and middle school students.” Dissertation Abstracs International, 53(7), 2242.

Ünalmış, M. (2010). lise 1. sınıf öğrencilerinin zorba/kurban davranışları ile sosyal beceri ve şiddete yönelik tutumları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Tokat: Gazi Osman Paşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

.

Ünsal, A. (1996). “ Genişletilmiş bir şiddet tipolojisi” Cogito, Üç Aylık Düşünce Dergisi, 6-7,29-36.

Williamson, I. & Cullingford, C. (1998). “Adolescent Alienation: Its Correlates and Conseqences.” Eucational Studies Journal, 24 (3), 211-333.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons License
Elementary Education Online is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

ISSN: 1305-3515