Okul Nezaket Algısının İlkokul Öğrencilerinin Psikolojik ve Duygusal İyi Oluşları ile İlişkisinin Cinsiyete göre İncelenmesi

Ayşe Kaya Memiş, Nagihan Oğuz Duran

Abstract


Bu çalışmada ilkokul öğrencilerinin okullarındaki nezakete ilişkin algılarının öğrencilerin psikolojik ve duygusal iyi oluşları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Okul Nezaket Algısı Ölçeği, Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile Kişisel Bilgi Formu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Bursa’da bir ilkokulun üçüncü ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 526 (261 kız ve 265 erkek) öğrenciye uygulanmıştır. Yapılan iki ayrı tek yönlü ANOVA’nın bulgularına göre okul nezaket algısı ve psikolojik ve duygusal iyi oluşun cinsiyete göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Okul nezaket algısı ile psikolojik ve duygusal iyi oluşun ilişkisini incelemek amacıyla yapılan Pearson Momentler Çarpım korelasyonu sonucunda iki değişkenin pozitif yönde ilişkili olduğu (r =. 38, p<.05) bulunmuştur. Ayrıca basit doğrusal regresyon analizi sonucunda okul nezaket algısının, duygusal ve psikolojik iyi oluş varyansının %14'ünü açıkladığı belirlenmiştir.

Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Amado, S. (2005). Emotional well-being of first year university students: family functioning and attachment styles. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Middle East Technical Universty Graduate School of Social Sciences, Ankara.

Askell-Williams, H., Lawson, M. J. & Slee, P. T. (2009). Venturing into schools: Locating mental health initiatives in complex environments. The International Journal of Emotional Education, 1(2),14- 33.

Bacon, N., Brophy, M., Mguni, G. M. & Shandro, A. (2010). The State of Happiness: Can public policy shape people’s wellbeing and resilience? The Young Foundation, London, UK.

Bagdi, A. & Vacca, J. (2005). Supporting Early Childhood Social-Emotional Well Being. The Building Blocks for Early Learning and School Success. Early Childhood Education Journal, 33(3), 145-150. DOI: 10.1007/s10643-005-0038-y.

Ben-Arieh, A. (2006). Measuring and monitoring the well-being of young children around the world, Paper commissioned for the EFA Global Monitoring Report 2007, Strong foundations: early childhood care and education, UNESCO, Geneva.

Bernard, M. E., Stephanou, A. & Urbach, D. (2007). Student social and emotional health report: A research project conducted by the Australian Council for Educational Research (ACER). ACER, Melbourne.

Beyazkürk, D., Anliak, Ş. & Dinçer, Ç. (2007). Çocuklukta akran ilişkileri ve arkadaşlık. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), 26, 13-26.

Binfet, J. T. (2015). Not-so random acts of kindness: a guide to ıntentional kindness in the classroom. The İnternational Journal of Emotional Education, 7(2), 35-51.

Binfet, J. T. & Gaertner, A. (2015). Children's conceptualizations of kindness at school.Canadian Children, 40( 3), 27-3.

Binfet, J. T., Gadermann, A. M. & Schonert-Reichl K. Y. A. (2016). Measuring kindness at school: psychometric properties of a school kindness scale for children and adolescents. Psychology in the Schools, 53(2), 111-126.

Bond, L., Carlin, J. B., Thomas, L., Rubin, L. & Patton, G. (2001). Does bullying cause emotional problems? A prospective study of young teenagers. BMJ, 323(1), 480-484.

Brechman-Toussaint, M., & Kogler, E. (2010). Review of international and national integrated service models for young people in the preadolescent and adolescent years: Benefits, barriers and enablers. Canberra: ARACY

Brdar, I. & Kashdan, T. B. (2010). Character strengths and well-being in Croatia: An empirical investigation of structure and correlates. Journal of Research in Personality, 44, 151–154.

Buchanan, K. E. & Bardi, A. (2010). Act of kindness and act of novelty affect life satisfaction. The Journal of Social Psychology, 150 (3). 235-237. DOI: 10.1080/00224540903365554.

Crews, D. J., Lochbaum, M. R. & Landers, D. M. (2004). Aerobic physical activity effects on psychological well-being in low-income hispanic children. Perceptual and Motor Skills, 98(3), 19-324.

Cihangir-Çankaya, Z. (2009). Öğretmen adaylarında temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve iyi olma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 691-711.

Cirhinlioğlu, F. G. (2006). Üniversite öğrencilerinde utanç eğilimi, dini yönelimler, benlik kurguları ve psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkiler. (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Çalık, T., Özbay, Y., Özer, A., Kurt, T. & Kandemir, M. (2009). İlköğretim okulu öğrencilerinin zorbalık statülerinin okul iklimi, prososyal davranışlar, temel ihtiyaçlar ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(60), 555-576.

Çekin, A. (2013). İmam hatip lisesi öğrencilerinin prososyal davranış eğilimleri üzerine nicel bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(28), 34-45.

Deiner, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95, 542-575.

Deiner, E., Lucas, R. E. & Scollon, C. N. (2009). Beyond the Hedonic Treadmill: Revising the Adaptation Theory of Well-Being. E.Diener (Ed.). The science of well-being. 113-118. Erişim web site: http://www.springer.com/series/6548.

D’raven, L. L. & Pasha- Zaidi, N. (2014). Happiness strategies among arab university students in the united arab emirates. The Journal of Happiness ve Well-Being, 2(1), 131-143.

Dutrizac, G. (2005). When who ı am ıncludes close relatıonshıps: Examining the role of relational self-construal in social and emotional well being. A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy. The University of Western Ontario: Faculty o f Graduate Studies.

Eisenberg, M. A. & Neumark- Sztainer, D. (2003). Associations of weight-based teasing and emotional well-being among adolescents. Arch Pediatr Adolesc Med, 157, 733-738.

Erkuş, A. (2011). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci (3.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Fava, A. G. & Ruini, C. (2003). Development and characteristics of a well-being enhancing psychotherapeutic strategy: well-being therapy. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry,34 (1), 45-63. https://doi.org/10.1016/S0005-7916(03)00019-3.

Friedrich, A. A., Mendez, L. M. & Mihalas, S. T. (2010). Gender as a factor in school-based mental health service delivery. School Psychology Review,1 (39), 122–136.

Gander, F., Proyer, R. T., Ruch, W. & Wyss, T. (2012). Strength-based positive ınterventions: further evidence for their potential in enhancing well-being and alleviating depression. Journal of Happiness Study, 11-32. DOI 10.1007/s10902-012-9380-0.

Göçet- Tekin, E. (2014). Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi olma duygusal zekâ ve sosyal iyi olma düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.

Gülay, H. (2012). Okul öncesi dönemde akran ilişkileri. BAÜ SBED, 12 (22), 82-93.

Gürel, A. N. (2009). Effects of thinking styles and gender on psychological well-being. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). University of Middle East Tecnical The Graduate School of Social Sciences, Ankara.

Gürsu, O. (2010). Ergenlerde psikolojik sağlığın demografik değişkenler açısından incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5 (1), 110-130. http://www.keg.aku.edu.tr.

Hamilton, M. & Redmond, G. (2010). Conceptualisation of social and emotional wellbeing for children and young people, and policy implications. Australian Research Alliance for Children and Youth and the Australian Institute of Health and Welfare, Canberra.

Kabakçı, Ö. F. (2016). Karakter güçleri ve erdemli oluş: güçlü yanlara-dayalı psikolojik danışma ve değerler eğitimine yeni bir yaklaşım. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi; 6(45), 25-40.

Kahneman, D. & Deaton, A. (2010). High income improves evaluation of life but not emotional well-being. www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.1011492107. 4(107), 16489–16493.

Kaplan, D. M., Bolois, M., Dominguez, V. & Walsh, M. E. (2016). Studying the teaching of kindness: A conceptual model for evaluating kindness education programs in schools. Evaluation and Program Planning, 58, 160–170.

Karabeyeser, M. (2013). Üniversite öğrencilerinin anne baba tutumları ve stresli yaşam olaylarına göre psikolojik iyi oluşu. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Karasu, K. (2014). Türkçe ve Arapça nezaket ifadeleri: Karşılaştırmalı bir inceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Ankara.

Kerr, S. L., O’Donovan, A. & Pepping, C. A. (2014). Can gratitude and kindness interventions enhance wellbeing in a clinical sample? Journal of Happiness Studies, 16, 17- 36.

Keyes, C. L. M., Shmotkin, D. & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: the empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6), 1007-1022.

Kuyumcu, B. (2012). Üniversite öğrencilerinin duygularını fark etmeleri ve ifade etmeleri ile psikolojik iyi oluşları: kültürlerarası bir karşılaştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Ankara.

Layous, K., Nelson, K., Oberle, E., Schonert-Reichl, K., & Lyubomirsky, S. (2012). Kindness counts: Prompting prosocial behavior in preadolescents boosts peer acceptance and well-being. PLoS ONE, 7(12), e51380. doi: 10.1371/journal.pone.005138.

Littman- Ovadia, H. & Steger, M. (2013). Character strengths and well-being among volunteers and employees: Toward an integrative model. The Journal of Positive Psychology: Dedicated to furthering research and promoting good practice, 5 (6), 419-430, DOI: 10.1080/17439760.2010.516765.

Lippman, L. H., Anderson Moore, K. & McIntosh H. (2011). Positive ındicators of child well-being: a conceptual framework, measures, and methodological ıssues. Applied Research in Quality of Life, 1- 25.

Lyubomirsky, S., Sheldon, K. M. & Schkade, D. (2005). Pursuing happiness: The architecture of sustainable change. Review of General Psychology, 9, 111-131.

Masia-Warner, C., Klein, R. G., Dent, H. C., Fisher, P. H., Alvir, J., Albano, A. & Guardino, M. (2005). Schoolbased intervention for adolescents with social anxiety disorder: Results of a controlled study. Journal of Abnormal Child Psychology, (33) 6, 707-722.

MCEETYA/ Ministerial Council on Education, Employment, Training and Youth Affairs, (2008). Melbourne declaration on educational goals for young australians. Carlton South, Australia. ISBN 978-0-7594-0524-0

Moorman, R. H. & Blakely, G. L. (1995). Individualism – Collectivism As an Individual Difference Predictor of Organizational Citizenship Behavior. Journal of Organizational Behavior, 16, 127-142.

Nuffield Foundation, (2004). Time trends in adolescent well-being, the nuffield foundation 2004 seminars on children and families: evidence and ımplications. The Nuffield Foundation, London.

Oğuz- Duran, N. & Kaya- Memiş, A. (2017). An investigation of relationshi between students’ perceived school kindness and school attachment. The online Journal of Counselling and Education, 6 (3), 1-13. ISSN: 2146-8192.

Otake, K., Shimai, S., Matsumi- Tanaka, J., Otsui, K. & Fredrickson, B. L. (2006). Happy people become happier through kindness: a counting kindness intervention. Journal of Happiness Studies, 7, 361-375. DOI 10.1007/s10902-005-3650-z.

Oyserman, D., Coon, H. ve Kemmelmeier, M. (2002). Rethinking individualism and collectivism: Evaluation of theoretical assumptions and meta-analyses. Psychological Bulletin, 128(1), 3-72.

Park, N., Peterson, C. ve Seligman, M. E. (2004). Strengths of character and well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 23, 603–619. Doi: 10.1521/jscp.23.5.603.50748.

Parliament of NSW Committee on Children and Young People, (2009). Children and Young People Aged 9 – 14 years in NSW: The Missing Middle Volume One (Report No. 5/54). NSW Parliament, Sydney.

Paternite, C. E. (2005). School-based mental health programs and services: Overview and introduction to the special issue. Journal of Abnormal Child Psychology, (33) 6, 657–663.

Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 3, 2, 531‐562.

Pollard, E. L. & Lee, P. D. (2003). Child well-being: A systematic review of the literature, Social Indicators Research, (61) 1, 59-78.

Rigby, K. & Slee, P.T. (2010). Dimensions of interpersonal relation among australian children and implications for psychological well- being. The Journal of Social Psychology, 133 (1), 33-42, DOI: 10.1080/00224545.1993.9712116.

Rouse, H. L. & Fantuzzo, J. W. (2009). Multiple risks and educational well being: A population-based investigation of threats to early school success. Early Childhood Research Quarterly 24, 1–14.

Rowling, L. (2009). Strengthening ‘school’ in school mental health promotion. Health Education, 109(4), 357-368.

Ruini, C., Ottolini, F., Rafenelli, C., Tossani, E., Ryff, C. D. & Fava, G. A. (2003). The relationship of psychological well-being to distress and personality. Psychotheraphy Psychosomatics, 72, 268–275.

Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials:A review of research on hedonic and eudaimonic well-being.. Annu. Rev. Psychol. 52:141–66.

Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57 (6), 1069-1081.

Ryff, C. D. (1995). Psychological weil-being in adult life. Current Directions in Psychological Science,4, (4), 99-104.

Ryff, C. D. & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology,69 (4), 719-727.

Ryff, C., Magee, W. J., Kling, K. C. & Wing, E. H. (1999). Forging macro-micro linkages in the study of psychological well-being. In a C. Ryff and V. W. Marshall eds.). The self and society in Aging Procesess. (pp: 247-279). Erişim Web Site: https://books.google.com.tr/books?hl=trvelr=veid=HoR7S nPNBACveoi=fndvepg=PA247vedq=Ryff,+Magee,+Kling+ve+Wing,+1999).+veots=Ug948kc5hQvesig=Xw9j5-2IUbqMfN83ArXOhYPHqbsveredir_esc=y#v=onepageveqvef=false. ISBN 0-8261-1267-6 (eBook).

September, A. N., McCarrey, M., Baranowsky, A., Parent, C. & Schindler, D. (2001). The relation between well-being, imposter feelings and genderrole orientation among canadian university students. Journal of Social Psychology, 141(2), 218-232.

Shoshani, A. & Steinmetz, S. (2013). Positive psychology at school: a school-based intervention to promote adolescents’ mental health and well-being. Journal Happiness Study, DOI 10.1007/s10902-013-9476-1.

Statham, J. & Chase, E. (2010). Childhood Wellbeing: A Brief Overview, Briefing Paper 1, August 2010, Childhood Wellbeing Research Centre, http://www.ioe.ac.uk/TCRU_StathamChase2010_FinalChildDFEwebsite.pdf, accessed June 2011.

Şahin, M. (2013). Affedicilik ile psikolojik iyi olma arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi: Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.

TDK, 2016. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gtsvearama=gtsveguid=TDK.GTS.5968b153f0d320.55153156. (Erişim tarihi: 14/07/2017).

Topuz, C. (2013). Üniversite öğrencilerinde özgeciliğin öznel iyi oluş ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Trussell, R. P. (2008). Promoting school-wide mental health. International Journal of Special Education, 3(23),149-155.

Uzmen, F. S. (2001). Okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden altı yaş çocuklarının prososyal davranışlarının resimli çocuk kitapları ile desteklenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Ünalmış, M. & Şahin, R. (2012). Şiddete yönelik tutum ve okul zorbalığı. Uluslararası Cumhuriyet Eğitim Dergisi, 1(1), 63-71.

Yüksel- Şahin, F. (2010). İletişim becerilerine genel bir bakış. A. Kaya (Ed.), Kişiler arası ilişkiler ve etkili iletişim (s. 36-68). Ankara: Pegem Akademi.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons License
Elementary Education Online is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

ISSN: 1305-3515