Zihin Engelliler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Dersine ve Uygulama Okullarına İlişkin Beklentilerinin Belirlenmesi

Şerife Yücesoy-Özkan, Nuray Öncül, Aysun Çolak, Çimen Acar, Funda Aksoy, Gülden Bozkuş-Genç, Seçil Çelik

Öz


Bu çalışmanın amacı, özel eğitim öğretmen adaylarının Öğretmenlik Uygulaması dersine ve dersin yürütüldüğü uygulama okullarına ilişkin beklentilerinin belirlenmesidir. Çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmaya, zihin engeliler öğretmenliği programına devam eden ve Öğretmenlik Uygulaması I dersini alan 75 özel eğitim öğretmen adayı katılmıştır. Veriler, açık-uçlu sorulardan oluşmuş, yarı-yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analiz kullanılmıştır. Değerlendiriciler arası güvenirlik ortalama %97 bulunmuştur. Bulgular, öğretmen adaylarının Öğretmenlik Uygulaması dersiyle ilgili beklentilerinin, dersin amacı, içeriği, işlenişi ve değerlendirmesiyle tutarlı olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmen adaylarının dersin öğretim elemanından hem mesleki hem de kişisel beklentileri olduğu görülmektedir. Öğretmen adayları ayrıca, dersin yürütüldüğü uygulama okullarına ilişkin hem fiziksel hem de sosyal beklentilere; uygulama okulundaki personele ilişkin ise hem mesleki hem de kişisel beklentilere sahiptir. Çalışmanın bulguları, uygulamalara ve ileriki araştırmalara ilişkin öneriler açısından tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler


Öğretmenlik uygulaması, Öğretmen adayı, Özel eğitim, Beklenti, Nitel araştırma, Durum çalışması deseni

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Akçamete, G., Aslan, B., & Dinçer, Ç. (2010). Uygulama öğretmenlerinin mentörlük becerilerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu II, 16-18.

Alptekin, S. & Vural, M. (2014). Zihin engelliler öğretmenliği adaylarının uygulamada karşılaştığı problemlere ilişkin görüş ve önerileri. Turkish Studies-International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 127-139.

Altıntaş, S. & Görgen, İ. (2014). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Üzerine Görüşleri (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Örneği). Turkish Studies-International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 197-200.

Baştürk, S. (2009). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi. İlköğretim Online, 8(2) 439-456.

Becit, G., Kurt, A. & Kabakçı, I. (2009). Bilgisayar öğretmen adaylarının okul uygulama derslerinin yararlarına ilişkin görüşleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1) 169-184.

Beck, C., & Kosnik, C. (2002). Professors and the practicum: Involvement of university faculty in preservice practicum supervision. Journal of Teacher Education, 53(1), 6-19.

Bektaş, M. & Ayvaz, A. (2012). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinden beklentileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3) 209-232.

Brantlinger, E., Jimenez, R., Klingner, J., Pugach, M., & Richardson, V. (2005). Qualitative studies in special education. Exceptional Children, 71(2), 195-207.

Bulunuz, N., & Bulunuz, M. (2015). Öğretmen eğitiminde klinik danışmanlık modeli ve mevcut uygulamaların değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 131-141.

Bulunuz, N., Gürsoy, E., Kesner, J., Göktalay, Ş. B., & Salihoğlu, U.M. (2014). The Implementation and Evaluation of a Clinical Supervision Model in Teacher Education in Turkey: Is It an Effective Method? Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(5), 1823-1833.

Bural, B. (2010). Zihin engelliler öğretmenliği öğretim uygulaması dersinde karşılaşılan güçlüklerin öğretmen adayları açısından değerlendirilmesi (Konya ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Caires, S., & Almeida, L. S. (2005). Teaching practice in Initial Teacher Education: Its impact on student teachers' professional skills and development. Journal of Education for Teaching, 31(2), 111-120.

Caires, S., Almeida, L., & Vieira, D. (2012). Becoming a teacher: Student teachers’ experiences and perceptions about teaching practice. European Journal of Teacher Education, 35(2), 163-178.

Conderman, G., Morin, J., & Stephens, J. T. (2005). Special education student teaching practices. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 49(3), 5-10.

Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. (4th edition.). Boston: Pearson,

Çelikkaya, T. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinden beklentileri ve bu beklentilerin karşılanma düzeyleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 1(2), 155-172.

Çetintaş, B. & Genç, A. (2005). Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 75-84

Çiçek, Ş. & İnce., L. (2005). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecine ilişkin görüşleri. Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), 146-155.

Darling-Hammond, L. (2000). How teacher education matters. Journal of Teacher Education, 51(3), 166-173.

Darling-Hammond, L. (2006). Constructing 21st century teacher education. Journal of Teacher Education, 57(3), 300-314.

Demir, Ö. & Çamlı, Ö. (2011). Öğretmenlik uygulaması dersinde uygulama okullarında karşılaşılan sorunların sınıf ve okul öncesi öğretmenliği öğrenci görüşleri çerçevesinde incelenmesi: nitel bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 117-139.

Dinçer, S. & Kapısız, T. (2013). Öğretmen adaylarının uygulama dersleri ile ilgili yapılan akademik çalışmalarının içerik analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(2), 281-294.

Dursun, Ö. & Kuzu, A. (2008) Öğretmenlik uygulaması dersinde yaşanan sorunlara yönelik öğretmen adayı ve öğretim elemanı görüşleri. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 159-178.

Ekici, G. (2008). Öğretmen adaylarının öğretmenlik meslek bilgisi derslerine yönelik tutumları ile öğrenme biçimlerinin değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 111-132.

Eraslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(1), 207-221.

Erbaş, D., & Yücesoy, Ş. (2002-2003). Özel eğitim öğretmenliği programlarında yer alan uygulama derslerini yürütürken kullanılan iki farklı dönüt verme yönteminin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 109-120.

Ergenekon, Y., Özen, A. & Batu, E.S. (2008). Zihin engelliler öğretmenliği adaylarının öğretmenlik uygulamasına ilişkin görüş ve önerilerinin değerlendirilmesi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 8(3), 857‐891.

Eripek, S. (2012). Zihin yetersizliği olan bireyler ve eğitimleri. Ankara: Eğiten Kitap.

Fantilli, R. D., & McDougall, D. E. (2009). A study of novice teachers: Challenges and supports in the first years. Teaching and Teacher Education, 25(6), 814-825.

Flesch, G. (2005). Mentoring the non-coping teacher: A preliminary study. Journal of Education for Teaching, 31(2), 69-86.

Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. (2012). Educational research: Competencies for analysis and applications (10th edition). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.

Gorgoretti, B., & Pilli, O. (2012). Pre-service teachers’ views on the effectiveness of teaching practice course. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 812-817.

Göktaş, Ö. ve Şad, S. N., (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersi uygulama öğretmenlerinin seçim süreci: Ölçütler, sorunlar ve öneriler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 29(4), 115-128.

Gökçe, E. ve C. Demirhan. (2005). Öğretmen adaylarının ve ilköğretim okullarında görev yapan uygulama öğretmenlerinin öğretmenlik uygulaması etkinliklerine ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, (38)1, 43-71.

Hobson, A. J., Ashby, P., Malderez, A., & Tomlinson, P. D. (2009). Mentoring beginning teachers: What we know and what we don't. Teaching and Teacher Education, 25(1), 207-216.

Karadüz, A., Eser, Y., Şahin, C. & İlbay, A.B. (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11),442-455.

Kartal, T. (2014). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamasına ilişkin görüş ve beklentileri. 11. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu’nda sunulan bildiri, Rize.

MacMillan, J. H. (2004). Educational research: Fundamentals for the consumer (4th edition). Boston, MA: Pearson Education, Inc.

MEB (1998). Öğretmen Adaylarının Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge. 2493 sayılı Tebliğler Dergisi. 20 Temmuz 2018 tarihinde http://mevzuat.meb.gov.tr/html/102.html adresinden edinilen bilgi.

MEB (2018). Uygulama Öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge. 14.06.2018 tarih ve 31666252-399-E. 11700767 sayılı makam oluru. 20 Temmuz 2018 tarihinde http://oygm.meb.gov.tr/www/uygulama-ogrencilerinin-mill-egitim-bakanligina-bagli-egitim-ogretim-kurumlarinda-yapacaklari-ogretmenlik-uygulamasina-iliskin-yonerge/icerik/668 adresinden edinilen bilgi.

Meister, D. G., & Melnick, S. A. (2003). National new teacher study: Beginning teachers' concerns. Action in Teacher Education, 24(4), 87-94.

O'Reilly, M. F., Renzaglia, A., Hutchins, M., Koterba-Buss, L., Clayton, M., Halle, J. W., & Izen, C. (1992). Teaching systematic instruction competencies to special education student teachers: An applied behavioral supervision model. Journal of the Association for Persons with Severe Handicaps, 17(2), 104-111.

Öksüz, Y. & Coşkun, K. (2012). Öğretmenlik uygulaması derslerinin zihin engelliler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algılamaları üzerindeki etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(2), 131-155.

Özen, A., Ergenekon, Y. & Batu, S. (2009). Zihin engelliler öğretmenliği adaylarının uygulama okulları ve uygulama sınıf öğretmenleri hakkındaki görüşleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 185-200.

Özkılıç, R., Bilgin, A. & Kartal, H. (2008). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 7(3), 726-737.

Özyürek, M. (2008). Nitelikli öğretmen yetiştirmede sorunlar ve çözümler: özel eğitim örneği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 189-226.

Paker, T. (2008). Öğretmenlik uygulamasında öğretmen adaylarının uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanının yönlendirmesiyle ilgili karşılaştıkları sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 132-138.

Phillion, J., Miller, P. C., & Lehman, J. D. (2005). Providing field experiences with diverse populations for preservice teachers: Using technology to bridge distances and cultures. Multicultural Perspectives, 7(3), 3-9.

Rakap, S. (2017). Impact of coaching on preservice teachers’ use of embedded instruction in inclusive preschool classrooms. Journal of Teacher Education, 68(2), 125-139.

Sarıçoban, A. (2008). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin uygulama öğretmenleri ve öğretmen adaylarının görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 31-55.

Scheeler, M. C., Ruhl, K. L., & McAfee, J. K. (2004). Providing performance feedback to teachers: A review. Teacher Education and Special Education, 27(4), 396-407.

Seçer, Z., Çeliköz, N. & Kayılı, G. (2010). Okul öncesi öğretmenliği okul uygulamalarında yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 7(1), 128-152.

Sılay, İ. & Gök, T. (2005). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması ve okul deneyimi derslerinde karşılaştıkları sorunları gidermek amacıyla hazırlanan öneriler üzerine bir çalışma. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulan bildiri, Denizli.

Van Schagen Johnson, A., La Paro, K. M., & Crosby, D. A. (2017). Early practicum experiences: Preservice early childhood students’ perceptions and sense of efficacy. Early Childhood Education Journal, 45(2), 229-236.

Veenman, S. (1984). Perceived problems of beginning teachers. Review of Educational Research, 54(2), 143-178.

Warger, C. L., & Aldinger, L. E. (1984). Improving student teacher supervision: The preservice consultation model. Teacher Education and Special Education, 7(3), 155-163.

Woods, A. M., & Weasmer, J. (2003). Great expectations for student teachers: explicit and implied. Education, 123(4), 681-688.

Worthy, J. (2005). ‘It didn't have to be so hard’: The first years of teaching in an urban school. International Journal of Qualitative Studies in Education, 18(3), 379-398.

Yıkmış, A., Özak, H., Acar, Ç. & Karabulut, A. (2014). Öğretmen adaylarının zihin engelliler sınıf öğretmenleri ve uygulama sınıflarına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(Özel Sayı), 297-306.

Yücesoy-Özkan, Ş. (2016). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde davranış yönetimi. A. Cavkaytar (Ed.) Otizm spektrum bozukluğu, 2. baskı Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (Genişletilmiş 9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınevi.

YÖK (2018). Özel eğitim öğretmenliği lisans programı. 20 Temmuz 2018 tarihinde http://yok.gov.tr/documents/10279/41805112/Ozel_Egitim_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf adresinden edinilen bilgi.

Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods. (5th edition) Los Angeles, CA: Sage.

Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK; 2018). Eğitim fakültesi öğretmen yetiştirme lisans programları. http://www.yok.gov.tr/web/guest/icerik/-/journal_content/56_INSTANCE_rEHF8BIsfYRx/10279/49875 adresinden 22 Ocak 2018 tarihinde erişilen bilgi


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515