Öğretmenlerin örgütsel ikiyüzlülük ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Gökhan Kahveci, İlknur Karagül Kandemir, Saadet Bayram

Öz


Bu araştırmada öğretmenlerin örğütsel ikiyüzlülük algıları ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama yaklaşımlarından biri olan korelasyon araştırması kapsamında yapılan araştırmaya Trabzon il merkezi ve ilçelerinde bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 249 öğretmen katılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla öğretmenlerin demografik bilgilerini belirlemeye yönelik “Kişisel ve Mesleki Bilgi Formu”, “Örgütsel İkiyüzlülük Ölçeği” ile “Örgütsel Adalet Ölçeği” kullanılmıştır.  Verilerin analizinde korelasyon analizi, regresyon analizi, t- Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel ikiyüzlülük algıları  ile örgütsel adalet algıları arasında yüksek düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel ikiyüzlülüğün boyutları ile örgütsel adalet arasındaki ilişki incelendiğinde sözlerin tutulması ile yüksek düzeyde; içyapı ve çevre arasındaki uyum ve uygulamalardaki tutarsızlıklar boyutları ile orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca örgütsel ikiyüzlülük örgütsel adaletin önemli bir yordayıcısı olduğu ortaya çıkmıştır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Ajzen, I. & Fishbein, M. (2005). The influence of attitudes on behavior. (Ed: D. Albarracin, B. T. Johnson & M.P. Zanna) Handbook of Attitudes and Attitude Change. (pp.173-221) Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Alicke, M., Gordon, E., & Rose, D. (2013). Hypocrisy: What counts? Philosophical Psychology, 26(5), 673–701.

Anderson, D.M. & Shınew, K.J.(2003). Gender equity in the contex of organizational justice: A closer look at a reoccuring issue in the field, Journal Of Leisure Research, 35(2), 228-247.

Barling, J., & Phillips, M. (1993). Interactional, formal, and distributive justice in the workplace: An exploratory study. Journal of Psychology, 127 (6), 649-656.

Brunsson, N. (1989). The Organization of hypocrisy: Talk, decisions and Action in Organizations. Copenhagen: Copenhagen Business School Press.

Baş, G. ve Şentürk, C. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık ve örgütsel güven algıları, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17, 29-62.

Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler Için Veri Analizi El Kitabı (17. baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Cha, S., & Edmondson A. (2006). When values backfire: Leadership, attribution, and disenchantment in a values-driven organization. The Leadership Quarterly, 17, 57 – 78.

Christensen, L., Morsing, M., & Thyssen, O. (2011). The polyphony of corporate social responsiblity: Deconstructing accountability and transparency in the context of identity and hypocrisy. In G. Cheney, S. May & D. Munshi (Eds.). The handbook of communication ethics (pp.467-474). New York: Taylor & Francis.

Colquitt, J. A., Noe, R. A., Jackson, C. L. (2002). Justice in teams: Antecedents and consequences of procedural justice climate, Personnel Psychology, 55(1), 83-109.

Cownherd,D.M. and Levine,D.I.(1992). Product quality and pay equity between lower-level employees and top management: An investigation of distributive justice theory, Administrative Science Quarterly, 37(2), 302-320.

Cömert, M., Demirtaş, H., Üstüner, M. ve Özer, N. (2008). Lise öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 7 (13), 3-22.

Çelebi, N., Vuranok, T.T. ve Asan, T.(2015). Bazı demografik değişkenler açısından ilkokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 24-35.

Eroğlu, F., Eroğlu-Gün, Ş. (2014).Kitle Kültürü Ortamında Stratejik Tutarsızlık ve Örgütsel İkiyüzlülük: Kredi ve Yurtlar Kurumuna Bağlı Yurtlarda Bir Araştırma. Internatıonal Confe Rence On Eurasıan Economıes.

Erol, N.(2010). Küreselleşme sürecinde örgütleri yeniden düşünmek, Akademik Bakış, 4(7), 79- 89.

Fırat, A. S.(2003), Çevre etiği kavramı üzerine yeniden düşünmek. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 58(3), 105-144.

Foley, S., Hang-Yue, N. Ve Wong, A. (2005). Perceptions of discrimination and justice are there gender differences in outcomes?, Group &Organization Management, 30(4), 421-450.

Graham, H. E. (2009). Organizational justice and stress: An investigation of the justice slience hierarchy using the four-factor model (Yüksek Lisans Tezi). Texas: University of Texas at Arlington.

Greenberg, J. (1987). A taxonomy of organizational justice theories. Academy of Management Review, 12(1), 9-22.

Güllüce A.Ç., Özer, S. ve Erkılıç, E. (2015), The effect of organizational justice perception on organizational commitment among healthcare sector employees. Journal of Business and Management, 4(3), 16-25.

Jahangir, N., Akbar, M., & Begum, N. (2006). The role of social power, procedural justice, organizational commitment and job satisfaction to engender organizational citizenship behavior. ABA Journal, 26(3), 21-36.

Jansen. E.. and Von Gilnow, M. A. (1985). Ethical ambivalence and organizational reward systems. Academy of Management Review, 10, 814—822.

Jones, D.N., Olderbak, S.G. & Figueredo, A.J. (2011). The intentions towards infidelity scale. 3. edition. (Ed. T.D. Fisher, C.M. Davis, W.L. Yarber, & S.L. Davis Handbook of Sexuality-Related Measures. (pp. 251- 253) New York: Routledge.

Kasapoğlu,S. (2015). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşma düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki (Yüksel Lisans tezi). Ulusal Tez Merkezinden edinilmiştir.

Kılıçoğlu, G. (2015). Okullardaki söylem ve eylemler birbirleriyle tutarlı mı? Örgütsel ikiyüzlülük ve örgütsel adalet arasındaki ilişkinin incelenmesi.10. Eğitim Yönetimi Kongresi, 7-9 Mayıs 2015 (s.349-350), Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kılıçoğlu, G.(2017). Örgütsel İkiyüzlülük ve Bütünlüğün Türkiye Bağlamında İncelenmesi: Teorik Bir Çözümleme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 23(3), 465-504.

Kılıçoğlu, G., Yılmaz-Kılıçoğlu, D. & Karadağ, E. (2017): Do Schools Fail to “Walk Their Talk”? Development and Validation of a Scale Measuring Organizational Hypocrisy, Leadership and Policy in Schools, DOI: 10.1080/15700763.2017.1371762.

Köse, S., Kartal, B. ve Kayalı, N. (2003). Örgütsel vatandaşlık davranışı ve tutuma ilişkin faktörlerle ilişkisi üzerine bir araştırma, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,20,1-19.

Luthans, F. (1981), Organizational Behavior, 3.Ed., McGraw Hill.

Moorman, R.H. (1991). Relationship between organizational justice and organizational citizenship behavior: do fairness perceptions influence employee citizenship?.Journal of Applied Psychology, 76, 845-855.

Naus, F., Iterson, A., & Roe, R. (2007). Organizational cynicism: Extending theexit, voice, loyalty, and neglect model of employees’ responses to adverse conditions in the workplace. Human Relations, 60 (5),683 -718.

Niehoff, B.P. & Moorman, R.H. (1993). Justice as a mediator of the relationship between methods of monitoring and organizational citizenship behavior. Academy of Management Journal, 36 (3): 527-556.

Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel adaletin bireylerarası saldırgan davranışlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 21, 77-96.

Phillippe, T. W., & Koehler, J. W. (2005). A factor analytical study of perceived organizational hypocrisy. SAM Advanced Management Journal, 70(2), 13-20.

Polat, S. (2007). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki ( Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).

iPolat, S. ve ,Celep, C. (2008). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel güven, örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 14(2), 307-331. m

Runciman, D. (2008). Political hypocrisy: The mask of power, from Hobbes to Orwell and beyond. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.

Scarlicki, D.P., Folger, R. (1997). Retaliation in the workplace: The roles of distributive, procedural, and interactional justice. Journal of Applied Psychology, 82(3), 434-443.

Tekbıyık A. (2015). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi yayınları: Ankara

Topakkaya,A.(2009). Adalet kavramı bağlamında Aristotales-Platon karşılaştırması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 27-45.

Tschannen-Moran, M. (2004). Trust matters: Leadership for successful schools. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Tunçel, Ö. B. (2016). The critique of political hypocrisy: A conceptual analysis (Yüksek Lisans Tezi).

Yıldırım, F. (2003). Çalışma yaşamında örgüte bağlılık ile örgütsel adalet, örgüt temelli öz saygı ve bazı kişisel ve örgütsel değişkenlerin ilişkisi. Mülkiye Dergisi, 27(239), 371- 402.

Yıldız, K.(2013). Öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel güven algıları, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(1), 289-316.

Yürür, S.(2008). Örgütsel adalet ile iş tatmini ve çalışanların bireysel özellikleri arasındaki ilişkilerin analizine yönelik bir araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 295-312.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515