Aile İletişim Becerileri Psikoeğitim Programının Eşlerin Evlilik Doyumuna Etkisi

Abdullah Atan, Mustafa Buluş

Öz


Bu çalışmada, hazırlanan bir Aile İletişim Becerileri Psikoeğitim Programı’nın eşlerin evlilik doyumuna etkisi incelenmiştir. Çalışmada ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmaya 24 çift katılmıştır. Deney grubunda 12 çift psikoeğitim programına alınmış ve program haftada bir gün olmak üzere toplam sekiz hafta planlanarak uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Etkili İletişim Becerileri ve Evlilik Yaşam Ölçekleri, verilerin analizinde ise Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi teknikleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; deney grubu eşlerinin evlilik doyumu test puanlarının uygulanan psikoeğitim programı sonrasında anlamlı düzeyde yükseldiği; kontrol grubu eşlerinin evlilik doyumu ön ve son test puanlarının sıra ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı; deney ve kontrol grubu eşlerinin evlilik doyumun son test puanları arasında deney grubunun puan ortalamasının kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmada, elde edilen bulgular eğitsel doğurguları ile birlikte tartışılmış ve ilgililere önerilerde bulunulmuştur.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Acar, H. (1998). Ankara’da sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu genel müdürlügü’ne bağlı sosyal hizmet kuruluşlarında çalışan üniversite mezunu evli personelin evlilik doyumları, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Adair, J. (2013). Etkili iletişim. (Çev. Çolakoğlu, Ö.). 4. Baskı. İstanbul: Babıâli Kültür Yayıncılığı.

Akar, H. (2005). Psikiyatrik yardım talebi olanlar ile yardım talebi olmayan ve boşanma aşamasında olan çiftlerde; çift uyumu ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması. Uzmanlık tezi. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 12. Psikiyatri Birimi, İstanbul.

Akgün, R. ve Polat Uluocak, G. (2010). Evlilikte etkili iletişim ve problem çözme: bir toplum merkezindeki kadınlarla gerçekleştirilen grup çalışması. Aile ve Toplum Eğitim, Kültür ve Araştırma Dergisi, 6 (23), 9-22.

Alisinanoğlu, F., ve Köksal, A. (2000). Gençlerin ben durumları (ego state) ve empatik becerilerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 11-16.

Anar, B. (2011). Evli ve çalışan yetişkinlerin toplumsal cinsiyet rolleri ile evlilik doyumu ve iş doyumu ilişkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.

Bağcı, B. ve Buluş, M. (2016). Evlilik Doyumu: Aile Yılmazlığı ve Etkili İletişim Becerilerinin Rolü Açısından Bir Analiz. (Yayımlanmamış makale).

Baltaş, Z., ve Baltaş, A. (1992). Beden dili. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Banovcinova, A. ve Levicka, K. (2015). The impact of the financial income on the family communication. Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala, 7 (2), 35-46.

Baran, M. (2013). Kadınlara verilen iletişim çatışmaları eğitiminin evlilik doyumu üzerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Atatürk Üniversitesi, Erzurum.

Batıgün, A. D., ve Sunal, A. B. (2017). TV Dizilerinde Yer Alan Karakterlerle Kurulan Parasosyal Etkileşim: Evlilik Doyumu, Psikolojik Belirtiler ve Bazı Sosyo-demografik Değişkenler Açısından Değerlendirme. Türk Psikoloji Dergisi, 32(79), 52.

Bayram, L. (2013). Düzenli spor yapmanın ıslahevlerindeki çocuk ve gençlerin sosyal uyum ve iletişim becerileri üzerindeki etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.

Bernier, A., Jarry-Boileau, V. ve Lacharit´e, C. (2014). Marital satisfaction and quality of father–child ınteractions: the moderating role of child gender. The Journal of Genetıc Psychology, 175 (2), 105–117.

Brassart, E. ve Schelstraete, M. A. (2015). Enhancing the communication abilities of preschoolers at risk for behavior problems: effectiveness of a parent-ımplemented language ıntervention. Infants and Young Children, 28 (4), 337-354.

Buluş, M. (2016, Mart). “5-6 yaş çocuklarında sosyal duygusal uyum: aile yılmazlığı, ego durumları, evlilik doyumu ve iletişim becerilerinin rolü açısından bir analiz”. Sözel bildiri, Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Kongresi, İstanbul.

Buluş, M., Atan, A. ve Erten Sarıkaya, H. (2015). İletişim becerileri ölçeği geliştirme çalışması (Yayımlanmamış Araştırma).

Büyüköztürk, Ş. (2010). Veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

Ceyhan, A. A., ve Yelpaze, İ. (2017). Genç Yetişkinlerin Facebook Kullanım Davranışları ve Algılanan İletişim Becerileri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 152-168.

Cihangir, Z. (2000). Üniversite öğrencilerine verilen etkin dinleme becerisi eğitiminin başkalarını dinleme becerisine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Cüceloğlu, D. (2012). Yeniden insan insana (45. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Cüceloğlu, D. (2015). İletişim donanımları (50. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Çabuk, F. U., ve Şahin, F. T. (2017). Anne Eğitim Programı'nın Anne Çocuk İletişimine Etkisinin İncelenmesi. Turan: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 9(35), 270.

Çağ, P. ve Yıldırım, İ. (2013). Evlilik doyumunu yordayan ilişkisel ve kişisel değişkenler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39)

Çam, S. (1997). İletişim becerileri eğitimi programının öğretmen adaylarının ego durumlarına ve problem çözme becerisi algılarına etkisi, Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Çilenti, K. (1984). Eğitim teknolojisi ve öğretim. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.

Demiray, Ö. (2006). Evlilikte uyumun demografik özelliklere göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır

Deniz, İ. (2003). İletişim becerileri eğitiminin ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin iletişim becerisi düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.

Dilekmen, M., Başcı, Z. Ve Bektaş, F. (2008). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin İletişim Becerileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 2 , 223-231.

Dökmen, Ü. (2015). Sanatta ve günlük yaşamda iletişim çatışmaları ve empati (53. Basım). İstanbul: Remzi Kitapevi.

Duran, Ş. ve Hamancı, Z. (2010). Evlilik öncesi ilişki geliştirme programının romantik ilişkiler yaşayan üniversite öğrencilerinin iletişim becerileri ve çatışma iletişim tarzları üzerine etkisinin incelenmesi. Aile ve Toplum Eğitim, Kültür ve Araştırma Dergisi, 6 (23), 87-99.

Erbek, E., Beştepe, E., Akar, H., Alpkan, L. ve Eradamlar, N. (2005a). Cinsellik ve çift uyumu arasındaki ilişki: üç grup evli çiftte karşılaştırmalı bir çalışma. Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 18 (2), 72-81.

Erbek, E., Beştepe, E., Akar, H., Eradamlar, N. ve Alpkan, R. L. (2005b). Evlilik uyumu. Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 18 (1), 39-47.

Ersanlı, K., ve Balcı, S. (1998). İletişim becerileri envanterinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(10), 7-12.

Feeney, J.,A. (1999). Adult attachment, emotional control, and marital satisfaction. Personal Relationships, 6(1999), 169-185

Geçtan, E. (1993). Çağdaş Yaşam ve Normal Dışı Davranışlar. İstanbul: Remzi Kitabevi

Gürkan, N. (2011). Hemşirelerin etkin dinleme ve beden dilini değerlendirme özelliklerinin araştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi, İstanbul.

Hacı, Y. (2011). Evlilik uyumunun empatik eğilim, algılanan aile içi iletişim ve çatışma çözme stillerine göre yordanması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ege Üniversitesi, İzmir.

Haylı, R. G., Durmuş, E., ve Kış, A. (2017). Investigating the marital satisfaction in terms of gender: A meta-analysis study Evlilik doyumunun cinsiyet açısından incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması. Journal of Human Sciences, 14(4), 3328-3342.

Hiew, D. N., Halford, W. K., Van Der Vijver ve Liu, S. (2016). Communication and relationship satisfaction in chinese, western, and ıntercultural chinese–western couples. Journal of Family Psychology, 30 (2), 193-202.

High, A. C. ve Scharp, K. M. (2015). Examining family communication patterns and seeking social support direct and ındirect effects through ability and motivation. Human Communication Research, 41, 459-479.

Hou, Y., Jiang, F., ve Wang, X. (2018). Marital commitment, communication and marital satisfaction: An analysis based on actor–partner interdependence model. International Journal of Psychology.

Hünler, O. S. ve Gençöz, T. (2005). The effect of religiousness on marital satisfaction: testing the mediator role of marital problem solvimg between religiousness and marital satisfaction relationship. Contemporary Family Therapy, 27(1), 123-136

Işınsu Halat, M. ve Hovardaoğlu, S. (2010). The relations between the attachment styles, causality and responsibility attributions and loneliness of the married couples in the context of the investment model. Social and Behavioral Sciences, 5, 2332-2337

Jackl, J. A. (2016). “Love Doesn’t Just Happen…”: Parent-child communication about marriage. Communication Quarterly, 64 (2), 193–209.

Kapıkıran, N., ve Kapıkıran, Ş. (2000). İletişim becerisi eğitiminin anaokulu öğretmenliği öğrencilerinin empatik eğilim ve empatik becerileri üzerindeki etkileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 69-77.

Karahan, F., Sardoğan, M. E., Güven, M. Ç., Özkamalı, E. ve Dicle, A. N. (2006). İnsan ilişkileri ve iletişim dersi’nin öğretmen adaylarının çatışma çözme ve empatik beceri düzeylerine etkisi. Eurasian Journal of

Educational Research, 23, 127-136.

Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Koca, D. A., ve Yüksel, M. Y. (2017). Bir aile eğitim programının evli annelerin evlilik doyumu, evlilikte sorun çözme becerisi ve psikolojik iyi oluşuna etkisi. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 3(1).

Kocayörük, E. (2012). Etkili iletişim becerileri (2. Baskı). İstanbul: Kriter Yayınevi.

Korkut, F. (2005). Yetişkinlere yönelik iletişim becerileri eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 143-149.

Kozan, K. (1983). Davranış bilimleri araştırılmalarında sosyal beğenirlik boyutu ve Türkiye için bir sosyal beğenirlik ölçeği. ODTÜ Geliştirme Dergisi, 10, 447-478.

Köksal, A. (2000). Müzik eğitimi alma, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre ergenlerin empatik becerilerinin ve uyum düzeylerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 99-107.

Liermann, K. ve Norton, C. L. (2016). Enhancing family communication: examining the impact of a therapeutic wilderness program for struggling teens and parents. Contemporary Family Therapy Journal,38, 14-22.

Lincoln, K.,D. ve Chae, D., H. (2010). Stress, marital satisfaction, and psychological distress among african americans. Journal of Family Issues, 31(8), 1081-1105

Nazlı, S. (2014). Aile danışmanlığı (11. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.

Noller, P. ve Fitzpatrick, M. A. (1990). Marital communication in the eighties. Journal of Marriage and The Family, 52, 832-843.

Önder, A. (2003). Ailede iletişim: konuşarak ve dinleyerek anlaşalım. İstanbul: Morpa Kültür ve Yayınları.

Öner, N. (2001). Farklı cinsiyet yönelimli kız ve erkek üniversite öğrencilerinin empatik beceri düzeylerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Özalp, B. (1993). Nevrotik ve normal kadın ve erkeklerin empatik becerilerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Özer, K. (2002). İletişimsizlik becerisi. (3. Baskı). İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Planalp, S. (1999). The Intertwining of communication and emotion: a communications scientist’s perspectives. New York: Cambridge Unv. Pres.

Seider, B. H., Hirschberger, G., Nelson, K. L., & Levenson, R. W. (2009). We can work ıt out: age differences in relational pronouns, physiology, and behavior in marital conflict. Psychology and Aging, 24, 604-613.

Spainer, G.B. ve Lewis, R.A. (1980). Marital quality: A review of the

seventies. Journal of Marriage and the Family, 42, 825-839

Spotts, E.L., Lichtenstein, P., Pedersen, N.L., Neiderhiser, J.M., Hansson, K. ve Reiss, D. (2005). Personality and marital satisfaction: A behavioral genetic analysis. European Journal of Personality, 19(3), 205-227

Şahin, F. Y. (2017). Grupla iletişim becerileri eğitiminin üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeylerine etkisi. Pegem Atıf İndeksi, 1-69.

Şahin, F. Y., ve Sarıdemir, T. (2017). Okul Müdürlerinin Liderlik Stillerine Göre Öğretmenlerin Yaşam Doyumlarının ve Evlilik Doyumlarının İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1).

Şimşek, E. (1995). Öğretmen ve öğrencilerin empatik becerileri ile öğrencilerin kendilerine verilmesini istedikleri empatik becerilerin karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Ünversitesi, Ankara.

Tan, K., Jarnecke, A. M., ve South, S. C. (2017). Impulsivity, communication, and marital satisfaction in newlywed couples. Personal Relationships, 24(2), 423-439.

Tarhan, N. (2006). Evlilik Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları

Temiz, G. (2014). Anne çocuk iletişim becerileri eğitiminin çocukların duyguları tanıma ve ifade etme becerilerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.

Tezer, E. (1994). Evlilik doyumu ve iş doyumu ilişkisi: ikili çatışmalar ve bazı demografik değişkenlerin rolü. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2: 1-12

Tezer, E. (1996). Evlilik ilişkisinden sağlanan doyum: Evlilik yaşamı ölçeği. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2 (7), 1-7

TDK (2016). Türk Dil Kurumu. www.tdk.gov.tr adresinden erişildi.

Ürgüplü Şıraman, K. F. (2006). Etkili öğretmenlik eğitiminin öğretmenlerin iletişim becerilerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Üstündağ, E. (2006). İletişim becerilerini geliştirme programının güvenlik bilimleri fakültesi öğrencilerinin kendini açma davranışlarına etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara.

Üstünsel, G. (2011). Etkili iletişim becerileri ve beden dili. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.

Vazhappilly, J. J., ve Reyes, M. E. S. (2017). Efficacy of Emotion-Focused Couples Communication Program for Enhancing Couples’ Communication and Marital Satisfaction Among Distressed Partners. Journal of Contemporary Psychotherapy, 1-10.

Whirter, Mc. J. ve Voltan-Acar, N. (2005). Çocukla iletişim (5. Baskı). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.

Yavuzer, H. (2010). Evlilik Okulu. İstanbul: Remzi Kitabevi

Yılmaz Yüksel, A. (2003). Empati eğitim programının ilköğretim öğrencilerinin empatik becerilerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Yüksel-Şahin, F. (1997). Grupla iletişim becerileri eğitiminin üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.

Zagura, M. (2012). Parental status, spousal behaviors and marital satisfaction. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, University of Albani College of Arts&Science, New York.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515