Okul Öncesi Dönemde Çevre Eğitimi: Çocuk Kitaplarına Yönelik Bir İnceleme

Tuğçe Güzelyurt, Özge Özkan

Öz


Çevre eğitimi uygulamalarında önemli eğitim materyallerinden biri olan resimli çocuk kitapları çocukların çevreyi tanımalarını, çevre farkındalığı edinmelerini, çevre problemlerini görmelerini ve var olan problemlere çözümler geliştirmelerini sağlamaktadır. Bu kitaplar konuları ve çevre eğitiminin amaçlarına yönelik içerdiği alt mesajları ile çocuklara faydalı olmayı hedeflemektedir. Bu bilgiler doğrultusunda, okul öncesi döneme uygun olan ve çevre eğitimine yönelik hazırlanmış resimli çocuk kitaplarının hangi konuları kapsadığını ve çevre eğitiminin hangi amaçlarına yönelik hazırlandığını incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 50 resimli çocuk kitabı oluşturmaktadır. Bu araştırmada kitapların çevre eğitimi amacıyla hazırlanmış ve okul öncesi döneme uygun olması kriter olarak belirlenmiştir. Resimli çocuk kitapları nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi ile incelenmiş ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Sonuç olarak; araştırma kapsamında incelenen kitapların çoğunluğunun, doğa sevgisi, çevre sorunları ve çevre sorunları için neden önlem alınması gerektiği durumlarını çocuklara anlatma bakımından yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunlara ek olarak incelenen kitapların çocuklara çevreci birey olma anlayışıyla özdeşim kurabileceği konular sunması yönünden yeterli olmadığı düşünülmektedir.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Balat, G. U., & Önkol, F. L. (2017). Okul öncesi dönemde fen eğitimi öğretim yöntemleri. (5. Baskı). Berrin Akman, Gülden Uyanık Balat ve Tülin Güler, (Ed.). Okul öncesi dönemde fen eğitimi: İçinde 123. Ankara: Pegem.

Bozyiğit, S. (2013). Çocukların çevre bilinçli tüketici olarak sosyalleşmesinde annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının rolü. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.

Can, E. (2016). Hikmet Temel Akarsu’nun çocuk kitaplarında çevre sorunu. Hikmet Asutay, Sena Duran Baytar, Zekiye Hande Ünal, Didem Yılmaz, Sare Gürel ve Tuncay Öztürk, (Ed.). Çocuk ve gençlik edebiyatında barış kültürü: İçinde 171-172. Edirne: Trakya Üniversitesi Yayınları.

Cullinan, B. E. (1992). Read To Me: Raising Kids Who Love To Read. (s.77). USA: Scholastic.

Dikmen, F., & Sevde, Z. (2016). Yeşil Günlük. Taze Kitap.

Gönen, M., Pektaş, D., Değirmenci, Y.G., Bülbün, B. & Ünal, Ş. (2016). Çevre konulu resimli çocuk kitaplarının resimleme ve içerik açısından incelenmesi. Hikmet Asutay, Sena Duran Baytar, Zekiye Hande Ünal,

Didem Yılmaz, Sare Gürel ve Tuncay Öztürk, (Ed.). Çocuk ve gençlik edebiyatında barış kültürü: İçinde 409. Edirne: Trakya Üniversitesi Yayınları.

Green, C. J., (2015). Toward Young Children as Active Researchers: A Critical Review of the Methodologies and Methods in Early Childhood Environmental Education. The Journal of Environmental Education, 46(4), 207-229.

Güçlü, Y. (2014). Ekolojik etki. (4. Baskı). Orçun Bozkurt, (Ed.). Çevre eğitimi: İçinde 80. Ankara: Pegem.

Güzelyurt, T. (2017). 48-66 Aylık Çocukların Gelişimine Uygun Çocuk Kitabi Kriterlerinin Belirlenmesinde Delphi Tekniği Uygulaması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Güzelyurt, T. & Özkan, Ö., (2017). Okul Öncesi Dönemde Çevre Eğitimi Uygulama Örneği: Merhaba Kozalak ve Kozalağın Sesi Etkinlikleri. Turkish Studies. 12(28): 416. DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12519

Fjortoft, I., & Sageie, J. (2000). The naturel environment as a playground for children: Landscape description and analysis of a natürel landscape. Landscape and Urban Planning, 48(1/2), 83-97.

Hart, R. A. (2016). Çocukların Katılımı Kuram ve Uygulamada Toplum Gelişimi ve Çevre Korunmasında Genç Yurttaşları İçermek. (1.Baskı).

Kılınç T.Ş. (Ed.). (s.16). Ankara: Nobel.

Hedefalk, M., Almqvist, J., & Östman, L. (2015). Education for sustainable development in early childhood education: A review of the research literature. Environmental Education Research, 21(7), 975-990.

Hsiao, C. Y., & Shih, P. Y. (2016). Exploring the effectiveness of picture books for teaching young children the concepts of environmental protection. International Research in Geographical and Environmental Education, 25(1), 36-49.

Kandır, A., Yaşar, M.C., Yazıcı, G.İ.E., Uyanık, Ö., & Yazıcı, Z. (2012). Etkinliklerle Bilim Eğitimi. (s.23). Ankara: Efil.

Larijani, M. & Yeshodhara, K. (2008). An empirical study of environmental attitude among higher primary school teachers of India and Iran, Journal of Human Ecology, 24(3), 195-200.

Lob, R. E., & Gesing, H. (1991). Umwelterziehung ganzheitlicher und umfassender Bildungsauftrag für die Grundschule. In Gesing, H. & Lob, R.

E. (Hrsg.), Umwelterziehung in der Primarstufe. Heinsberg.

Louv, R. (2012). Doğadaki Son Çocuk. (3. Baskı). (Çeviri: Ceyhan Temürcü). (s.2-3). Ankara: TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları.

Mayesky, M. (2009). Creative Activities for Young Children (9. Edition). (s.432). USA: Delmar Cengage Learning.

Merriam, S. B. (2013), Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber. Ankara: Nobel Yayıncılık.

Morichon, D. (2010). Atık mı? Hiç Dert Değil!. (Çev. Pınar Dündar). Ankara: TÜBİTAK.

Myers, O. E., Saunders, C. D., & Garrett, E. (2004). What do children think animals need? Developmental trends. Environmental Education Research, 10(4), November, 545-562.

Smith, A. (2001) Early Childhood- A Wonderful Time for Science Learning. Australian Primary & Junior Journal, 17(2):52–55.

Sobel, D. (2014). Ekofobiyi aşmak: Doğa eğitiminde kalbin yeri (1. baskı). (Çev. İ. Urkun Kelso). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.

Soydan, S., Samur, A. Ö., Koçyiğit, S., & Kiremit, H. Ö. (2013). Çocuk ve Çevre. (2. Baskı). Ankara: Vize.

Tanju, E. H. (2015). Edebi türler açısından çocuk edebiyatı. (2. Baskı).

Mübeccel Gönen (Ed.). Çocuk edebiyatı: İçinde 130. Ankara: Eğiten Kitap

Yıldız, T. G. (2017). Çevre eğitimi. (5. Baskı). Berrin Akman, Gülden Uyanık Balat ve Tülin Güler, (Ed.). Okul öncesi dönemde en eğitimi: İçinde 279. Ankara: Pegem.

Weder, R. (2017). Ekolojik Mahalle. (Çev. Çisel Cengiz). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.

Witt, S. D., & Kimple, K. P. (2008). ‘How does your garden grow?’Teaching preschool children about the environment. Early Child Development


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515