Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması

İbrahim Halil YURDAKAL, Fatma SUSAR KIRMIZI

Abstract


Bu araştırmada okumaya ilişkin bir tutum ölçeği geliştirilerek geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Alan yazında birçok okumaya yönelik tutum ölçeği bulunmakla birlikte ilkokul dördüncü sınıf düzeyinde çok az çalışmaya rastlanmıştır. Bu kapsamda ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla öncelikle 32 öğrenciye okumaya yönelik tutum ile ilgili görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile alınmıştır. Elde edilen nitel veriler kullanılarak 58 soruluk taslak bir ölçek hazırlanmıştır. 6 alan uzmanı, 3 sınıf öğretmeni ve 2 Türkçe öğretmeninden uzman görüşü alındıktan sonra soru sayısı 54’e düşürülmüştür. Pilot uygulama için soru sayısının 5 katı (270) kadar öğrenciye ölçek uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Analiz öncesi ölçek uç değerlerinden arındırılmış ve Mahalanobis uzaklık değerleri baz alınarak 9 ölçek formu analizden çıkarılmıştır. Ölçeğin KMO değeri 0.817 olup örneklemin analizler için yeterli olduğu söylenebilir. Açımlayıcı faktör analizi sonrası ölçek 4 boyuttan oluşmaktadır. Birinci boyutta yer alan maddelerin madde yük değerleri 0.511-0.768; ikinci boyutta yer alan maddelerin 0.353-0.616; dördüncü boyutta yer alan maddelerin 0.461-0.690 ve dördünü boyuttaki maddelerin 0.372-0.592 arasında değişmektedir. Spearman-Brown korelasyon değeri 0.81 olup bu değer iki yarı güvenirliği açısından yeterli düzeydedir. Bu değere göre ölçeğin iç tutarlılık düzeyinin yüksek olduğu söylenebilir. Ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0.853’dir. Ölçek son hali ile 4 boyut ve 28 sorudan oluşmaktadır.


Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Akçakaya, M., Demir , T., Gündoğan, S. Vd. (2012). Hemşirelik Öğrencilerinin Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutumları: Bir Sağlık Yüksekokulu Örneği. İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. (20) 2, 120-128.

Akkaya, N. ve Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi (İzmir-Buca örneği), Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (1), 75-96.

Bardakçı, A. (2009). Pazarlama araştırmalarında kullanılan tutum ölçeklerindeki cevap alternatifi sayısına ilişkin bir literatür taraması, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4, 7-20.

Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Okumaya İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29 (1), 73-92.

Başaran, M. ve Altuner, G. Ş. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yozgat örneği), 1. Uluslararası Bozok Sempozyumu, Sempozyum Kitapçığı, 582-592.

Baysal, A. C. (1981), Sosyal ve Örgütsel Psikolojide Tutumlar, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi

Bınarbaşı, F. (2006). Üniversite öğrencilerinin okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıklarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tez, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Bozpolat, E. (2010). Öğretmen adaylarının okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği), Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks, 2 (1), 411-428.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: PegemA Yayınları.

Çakıcı, D. (2007). Ön örgütleyicilerin okumaya yönelik tutum üzerindeki etkileri, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (14), 65–82

Çelik, A. (2013). M-öğrenme tutum ölçeği: geçerlik ve güvenirlik analizleri, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2 (4), 172-185.

Child, D. (2006). The Essentials Of Factor Analysis. (3. Baskı). Londra: Continuum.

Çokluk, Ö. S., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, S. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: Spss ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Dedeoğlu, H. ve Ulusoy, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının okuma tutumları, Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 1 (2), 80-88.

Doğan, B., ve Çermik, H. (2016). Kitap okumaya yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. NWSA Education Sciences, 11 (4), 168-183.

Esgin, A. ve Karadağ, Ö. (2000). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı. Popüler Bilim: 19-23.

Field, A. (2000). Discovering Statistics Using SPSS For Windows, New Delhi: Sage publication.

Gömleksiz, M. N. (2004). Kitap okuma alışkanlığına ilişkin bir tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (2), 185-195.

İnceoğlu, M.(2000), Tutum-Algı-İletişim, Ankara, İmaj Yayınevi

Kahyaoğlu, M., (2011). Çevre Konularıyla İlgili Kitap Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması. İlköğretim Online, 10 (3), 1056-1065.

Kanmaz, A. ve Saracaloğlu, A. S. (2010). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi, e-Journal of New World Sciences Academy, 7 (2), 764-776.

Kline, P. (1994). An Easy Guide To Factor Analysis. New York: Routledge.

Koçyiğit, S. (1990). Okuma alışkanlığı, Millî Eğitim, (97), 28–29.

Kuzu-Sarar, T. ve Doğan, T., (2015). Öğretmen Adaylarına Yönelik Okuma Tutum Ölçeği Geliştirme. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10 (15), 771-786.

Ogurlu, Ü. (2014). Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin okuma ilgisi, tutumu ve eleştirel okuma becerileri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 15 (2) 29-41.

Özbay, M., Bağcı, H. ve Uyar, Y. (2008). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma alışkanlığına yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15), 117–136.

Özbek, Ö. Y. (2010). Ölçme Araçlarında Bulunması İstenen Nitelikler, Eğitimde Ölçme Ve Değerlendirme içinde (Edi. S. Tekindal), 44-87, Ankara: Pegem Akademi.

Özdemir, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okuma alışkanlık ve tutumlarıyla fen, matematik derslerindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (İzmir Buca ilçesi örneği). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Özgüven, İ. E. (2000), Psikolojik Testler, Ankara: PDREM Yayınları.

Sallabaş, M. E. (2008). Relationship between 8th grade secondary school students’ reading attitudes and reading comprehension skills, İnönü University Journal of the Faculty of Education, 9 (16): 141–155.

Seçer, İ. (2013). SPSS ve LIREL ile Pratik Veri Analizi Analiz Raporlaştırma, Ankara: Anı Yayıncılık.

Seçer, İ. (2015). SPSS ve Lisrel İle Pratik Veri Analizi: Analiz Ve Raporlaştırma. Ankara: Anı Yayıncılık.

Susar-Kırmızı, F. (2012). Öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına yönelik tutum ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması). Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkishnor Turkic, 7(3), 2353-2366.

Tabachnick, B. G, ve Fideli, L. S. (2001). Using Multivariate Statistics (Fourth Edition). Boston: Ally And Bacon.

Tavşancıl, E. (2002), Tutumların Ölçülmesi ve SPSS İle Veri Analizi, Ankara: Nobel Yayıncılık.

TDK (2017). Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bilimsanat&arama=kelime&guid=TDK.GTS.58e4f99c622a20.31145084 adresinden 05.04.2017 tarihinde erişilmiştir.

Tezbaşaran, A. (1997). Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu. (İkinci baskı), Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.

Yaşar, M. (2014). İstatistiğe yönelik tutum ölçeği: geçerlilik ve güvenirlik çalışması, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36 (2), 59-75.

Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons License
Elementary Education Online is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

ISSN: 1305-3515