Öğretmenlerin Çokkültürlü Yeterlik Algıları ile Ahlaki Olgunluk/Yargı ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Alper Başbay, Dilek Yelda Kağnıcı, Makbule Başbay

Öz


Bu araştırma değişkenler arasındaki ilişkileri olduğu gibi tanımlamaya çalışan ilişkisel tarama türündedir. Bu çalışmada öğretmenlerin algılanan çokkültürlü yeterlikleri, ahlaki olgunluk/yargı ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada farklı düzeylerde görev yapan 372 öğretmenden veri toplanmıştır. Verilerin toplanabilmesi için üç ayrı ölçek kullanılmıştır. Öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarını ölçmek için Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından geliştirilen “Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği”; ahlaki olgunluk/yargı düzeyini ölçmek için Türkçe’ye Çiftçi (1997) tarafından uyarlanan “Ahlaki Yargı Testi” ve kişilik özelliklerini ölçmek için Atak (2013) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “On-Maddeli Kişilik Ölçeği”nden yararlanılmıştır. Araştırmada çoklu-gösterge-çoklu-neden (MİMİC) modeli kullanılmıştır. MIMIC modeli, araştırma soruları doğrultusunda, kişilik puanlarının çokkültürlü yeterlik algılarını doğrudan ve ahlaki yargı değişkeni üzerinden dolaylı olarak etkileyip etkilemediğini sınamak için kurulmuştur. Sonuçlar incelendiğinde ahlaki yargı puanlarının diğer değişkenler ile yeteri kadar yüksek bir korelasyona sahip olmadığı görülmüştür. Analiz sonucunda ahlaki yargı ile algılanan çokkültürlü yeterlikler ve kişilik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamışken, kişilik ve çokkültürlü yeterlik algıları arasında güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


APA (2002). Guidelines on multicultural education, training, research, practice, and organizational change for psychologists. http://www.apa.org/pi/multiculturalguidelines/ homepage.html.

Asparouhov, T. (2005). Sampling weights in latent variable modeling. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 12(3), 411–434.

Asparouhov, T., & Muthén B. (2010). Weighted Least Squares Estimation with missing data. Mplus Technical Appendix 2010, 1-10.

Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği'nin Türk kültürü'ne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi Dergisi, 50, 312-319.

Aydin, H. & Tonbuloğlu, B. (2014). Graduate students perceptions‟ on multicultural education: a qualitative case study. Eurasian Journal of Educational Research, 57, 29-50, http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2014.57.3

Başarır, F., Sarı, M. ve Çetin, A. (2014). Examination of teachers’ perceptions of multicultural education. Pegem Journal of Education & Instruction, 4(2), 2014, 91-110.

Başbay, A. (2014). Çokkültürlü eğitim kapsamındaki derslerinin incelenmesi: Georgia State Üniversitesi örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 585-608.

Başbay, A. ve Bektaş, D. Y. (2009). Çokkültürlülük bağlamında öğretim ortamı ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 34, 30-43.

Başbay, A. ve Kağnıcı, D. Y. (2011). Çokkültürlülü yeterlik algıları ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 199-212.

Başbay, A., Kağnıcı, D.Y. ve Sarsar, F. (2013). Eğitim fakültelerinde görev yapmakta olan öğretim elemanlarının çok kültürlü yeterlik algılarının incelenmesi. Turkish Studies, 8(3),47-60

Beauducel, A., & Herzberg, P. Y. (2006). On the performance of maximum likelihood versus means and variance adjusted weighted least squares estimation in CFA. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 13(2), 186–203.

Bulut, C. ve Başbay, A. (2015). Öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (3), 957-978.

Burger, J. M. (2006). Kişilik (İ. Deniz ve E. Sarıoğlu, Çev.) İstanbul: Kaktüs yayınları.

Butrus, N. & Witenberg, R. T. (2013). Some personality predictors of tolerance to human diversity: The roles of openness, agreeableness and empathy. Australian Psychologist, 48(4), 290-298. DOI: 10.1111/j.1742-9544.2012.00081.x.

Cırık, İ. (2008). Çokkültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40

Cüceloğlu, D. (1992). İnsan ve davranışı. Psikolojinin temel kavramları. İstanbul: Remzi Kitapevi.

Costa, P.T. Jr. & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) manual. Odessa, FL: Psychological Assessment Resources.

Celik, S., Aydin, H., & Toraman, C. (2015). Reliability and validity of the Multicultural Education and Democracy Perception Scale: A scale development study. the Online Journal of Quality in Higher Education, 2(2), 79-91

Çırık, İ. (2008). Çokkültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40.

Çiftçi, N. (2001). Ahlaki Yargı Testi Mut’un teorisi ve Türkçe versiyonunun geçerliği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 1(2), 295-321.

Çiftçi, N. (2003). Kohlberg’in bilişsel ahlak gelişimi teorisi: Ahlak ve demokrasi eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 1 (1), 43-77.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Damgaci, F. K., & Aydin, H. (2014). An analysis of academicians’ perceptions of multicultural education: A Turkish experience. Anthropologist, 18(3), 817-833.

Demir, S. (2012). Çok kültürlü eğitimin Erciyes Üniversitesi öğretim elemanları için önem derecesi. Turkish Studies, 7/4, 1453-1475.

Demir, S. ve Başarır, F. (2013). Çok kültürlü eğitim çerçevesinde öğretmen adaylarının öz-yeterlik algılarının incelenmesi. International Journal of Social Science,(6)1, 609-641.

Engin, G. ve Genç, S. Z. (2015). Attitudes teacher candidates towards multicultural education (Canakkale Onsekiz Mart Unıversity Example). Route Educational and Social Science Journal, 2, 30-39.

Gay, G. (2002). Preparing for culturally responsive teaching. Journal of Teacher Education, 53, 106-116.

Goldberg, L. R. (1990). An alternative “description of personality”: The Big Five factor structure. Journal of Personality and Social Psychology, 59: 1216–1229.

Gosling, S. D., Rentfrow, P. J. ve Swann, Jr W. B. (2003). A very brief measure of the big-five personality domains. Journal of Research in Personality, 37, 504–528.

Kağıtçıbaşı, Ç. (1988). İnsan ve insanlar. İstanbul: Evrim Yayınevi

Kağnıcı, D. Y. (2015). Çok kültürlülük ve Türkiye’deki duruma ilişkin değerlendirmeler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bülteni, 26, 44-46

Karaçam, M. Ş., & Canan, K. O. C. A. (2012). Beden eğitimi öğretmen adaylarının çokkültürlülük farkındalıkları. Spor Bilimleri Dergisi: Hacettepe Üniversitesi, 23(3), 089-103

Koç, C. & Köybaşi, F. (2016). Prospective teachers’ conceptions of teaching and learning and their attitudes towards multiculturaleducation. Educational Research and Reviews, 22, 2048-2056.

Kohlberg, L. & Hersh, R. H. (1977). Moral development: A review of the theory. Theory into Practice, 16(2), 53-59.

Korol, L., Gonçalves, G. & Cabral, M. (2016). The impact of multicultural personality on tolerance of diversity in a sample of Portuguese university students. Revista Psicologia: Teoria e Prática, 18(2), 57-74.

Lind, G., Sandberger, J.U. & Bargel, T. (1981). Moral judgment, ego strength, and democratic orientations: some theoretical contiguities and empirical findings source. Political Psychology, 3(3/4) 70-110.

McCrae R.R. & Costa P.T.. (1985). Updating Norman's "adequate taxonomy": Intelligence and personality dimensions in natural language and in questionnaires. Joumal of Personality & Social Psychology, 49, 710-721.

McCrae R.R. & Costa, P.T. (1998). Validation of the five-factor model of personality across instruments and obsevers. J Pers and Soc Psy; 52, 81-90.

Milli Eğitim Bakanlığı (2010). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.

Muthén, L. K., & Muthén, B. O. (1998-2015). Mplus user's guide (7th Edition). Los Angeles, CA: Muthén & Muthén.

Nesdale, D., De Vries Robbe, M., & van Oudenhoven, J. P. (2012). Intercultural effectiveness, authoritarianism, and ethnic prejudice. Journal of Applied Social Psychology, 42(5), 1173-1191. DOI: 10.1111/j.1559-1816.2011.00882.x.

Ones, D.S., Viswesvaran, C. & Dilchert, S. (2005). Personality at work: Raising awareness and correcting misconceptions. Human Performance, 18(4), 389-404.

Özdemir, M. ve Dil, K. (2013). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları: Çankırı ili örneği. Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, 46 (2), 215-232.

Özgen, N. ve Köşker, N. (2015). Multiculturality Attitude Scale: A sample from Turkey. International Online Journal of Educational Sciences, 7 (2), 121 – 129.

Polat, S. (2009). Öğretmen adaylarının çok kültürlü eğitime yönelik kişilik özellikleri. International Online Journal of Educational Sciences, 1 (1): 154-164.

Polat, S. (2012). Okul müdürlerinin çokkültürlülüğe ilişkin tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 334-343

R Core Team, (2016). R: A language and environment for statistical computing. Vieanna, Austria: R Foundation for Statistical Computing.

Ridley,C. R., &Lingle,D. W.(1996). Cultural empathy in multicultural counselling: A multidimensional process model. In P. B. Pedersen & J. G. Draguns (Eds.), Counseling across culture (4th ed., pp. 21–46). Thousand Oaks, CA: Sage.

Santrock, J. W. (2012). Ergenlik (D. M. Siyez, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Yayıncılık

Taylor, G. N. & Quintana, S. M. (2003). Teacher’s multicultural competencies (K-12). In D. B. Pope Davis, H. L. K. Coleman, W. M. Liu & R. L. Toporek (Eds.), Handbook of multicultural competencies in counseling and psychology. California: Sage Publications.

The Economist (2017). Democracy index 2016 revenge of the “deplorables”. The Economist. http://pages.eiu.com/rs/783-XMC-194/images/Democracy_Index_2016.pdf

Ünlü, İ. ve Örten, H. (2013). Öğretmen adaylarının çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algılarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 287-302

Van der Zee, K. I. & Van Oudenhoven, J. P. (2000). Psychometric qualities of the multicultural personality questionnaire: a multidimensional instrument of multicultural effectiveness. European Journal of Personality, 14, 291–309.

Vera, E. M. & Speight, S. L. (2003). Multicultural competence, social justice and counseling psychology: Expanding our roles. The Counseling Psychologist, 31, 253-272.

Yakışır, A. N. (2009). Modern bir olgu olarak çokkültürlülük. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Yakunina, E. S., Weigold, I. K., Weigold, A., Hercegovac, S., & Elsayed, N. (2012). The multicultural personality: does it predict international students’ openness to diversity and adjustment? International Journal of Intercultural Relations, 36(4), 533-540. DOI: 10.1016/j.ijintrel.2011.12.008.

Yavaş-Bozkurt, A., Eksi, G. ve Alci, B. (2013). Multicultural competence level of university instructors: A perspective from a Turkish context. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4(14), 415-421

Yılmaz, F. ve Göçen, S. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının kültürler arası duyarlılık hakkındaki görüşlerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 374-392

Yıldırım, N. ve Akgün, S. (2013). Sivil toplum kuruluşu gönüllülerinin sosyal sistemin meşrutiyetine ilişkin algıları ve sosyal baskınlık yönelimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24, 115-128.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515