İlkokul Öğretmenlerinin Öğretmen Liderliği ve Politik Beceri Algılarının İncelenmesi

Hüseyin Aslan, Temel Çalık, Emre Er

Öz


Çalışmanın amacı öğretmenlerin, öğretmen liderliği ve politik becerilere ilişkin algılarının incelenmesidir. Araştırmaya Samsun ili resmi ilkokullarında görev yapan 402 ilkokul öğretmeni katılmıştır. Çalışmanın verilerini toplamak amacıyla Beycioğlu ve Aslan (2010) tarafından geliştirilen “Öğretmen Liderliği Ölçeği” ve Ferris vd., (2005) tarafında geliştirilip Özdemir ve Gören (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan “Politik Beceri Envanteri” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ortalama ve standart sapma değerleri ile t-testi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin öğretmen liderliği ve politik beceri algıları yüksek düzeydedir. Bununla birlikte politik beceri, öğretmen liderliğinin anlamlı yordayıcısıdır. Çalışmada elde edilen sonuçlar öğretmen liderliğinin geliştirmesi bağlamında tartışılmıştır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Ahearn, K. K., Ferris, G. R., Hochwarter, W. A., Douglas, C., & Ammeter, A. P. (2004). Leader political skill and team performance. Journal of Management, 30(3), 309-327.

Akçakanat, T., & Uzunbacak, H. H. (2017). Proaktif kişiliğin politik beceri üzerine etkisi. Business & Management Studies: An International Journal, 5(3), 786-807.

Altuncu, Y. (2014). Ortamsal ve bireysel etmenlerin etkisiyle psikolojik toplulukçuluk ile hesap verebilirlik arasındaki ilişkinin politik yeti aracılığıyla incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Ammeter, A. P., Douglas, C., Gardner, W. L., Hochwarter, W. A., & Ferris, G. R. (2002). Toward a political theory of leadership. The Leadership Quarterly, 13(6), 751-796.

Barth, R. S. (1990). Improving schools from within. Teachers, parents, and principals can make the difference. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Bayraktutar, A. (2009). The role of impression management and political skill on supervisor rated performance. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Beycioğlu, K. (2009). İlköğretim okullarında öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin bir değerlendirme. (Doktora Tezi), Malatya Üniversitesi, Sosya Bilimler Enstisüsü, Malatya.

Beycioğlu, K., & Aslan, B. (2010). Teacher leadership scale: A validity and reliability study. Elementary Education Online, 9(2), 764-775.

Beycioğlu, K., & Aslan, B. (2012). Öğretmen ve yöneticilerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşleri: Bir karma yöntem çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 191-223.

Brosky, D. (2011). Micropolitics in the school: Teacher leaders’ use of political skill and influence tactics. The International Journal of Educational Leadership Preparation, 6(1), 1-11.

Can, N. (2010). Öğretmen liderliğinde müdürlerin etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (27), 57-66.

Cicerali, E. E. (2012). The effects of post-m&a cultural change in organizations on ındividual and organizational performance: moderated by personality and political skill. Yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.

Cingöz, A. (2013). Politik yetenekler ve öz yönlendirmenin (kendini kurgulamanın) algılanan kariyer başarısı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(26), 153-179.

Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

Çıtak, M. (2011). Politik yeti ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Yöneticiler üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Demirci, S. (2014). İş yaşamında statü, kıdem ve cinsiyetin politik yeti üzerindeki etkisi: Türkiye radyo televizyon kurumu (TRT) örneği. Yüksek Lisans Tezi, Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Ankara.

Dinçer, K. (2017). İlkokullarda örgütsel yaratıcılık davranışları ile öğretmen liderliği arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.

Eryılmaz, İ., Dirik, D., & Altın-Günova, A. (2017). İş tatmininin belirleyicisi olarak lider-üye etkileşimi ve politik yetinin düzenleyici rolü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (16), 167-182.

Ferris, G. R., Fedor, D. B., & King, T. R. (1994). A political conceptualization of managerial behavior. Human Resource Management Review, 4(1), 1-34.

Ferris, G. R., Perrewé, P. L., Anthony, W. P., & Gilmore, D. C. (2000). Political skill at work. Organizational Dynamics, 28(4), 25-37.

Ferris, G. R., Treadway, D. C., Kolodinsky, R. W., Hochwarter, W. A., Kacmar, C, J., Douglas, C., & Frink, D. D. (2005). Development and validation of the political skill inventory. Journal of Management, 31(1), 126-152.

Ferris, G. R., Treadway, D. C., Perrewé, P. L., Brouer, R. L., Douglas, C., & Lux, S. (2007). Political skill in organizations. Journal of Management, 33(3), 290-320.

Ferris, G. R., Blickle, G., Schneider, P. B., Kramer, J., Zettler, I., Solga, J., & Meurs, J. A. (2008). Political skill construct and criterion-related validation: A two-study investigation. Journal of Managerial Psychology, 23(7), 744-771.

Guenzler, A. M. (2016). Teacher leadership and teacher efficacy: A correlational study comparing teacher perceptions of leadership and efficacy and teacher evaluation scores from the North Carolina educator evaluation system. Doktora Tezi, Gardner-Webb University, US.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama. Ankara: Nobel.

Kabdulova, E. (2016). The relationship between mentoring functions and psychological empowerment: the role of trust and political skills. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.

Katı, Y. (2016). İşgörenlerin politik becerileri ve kariyer başarısı ilişkisi: Lider üye etkileşiminin aracılık etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Katzenmeyer. M., & Moller, G. (2009). Awakening the sleeping giant. Helping teachers develop as leaders (3rd ed.). Thousand Oaks, California: Corwin.

Kılınç, A. Ç., & Recepoğlu, E. (2013). Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentileri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 3(2), 175-215.

Koçak, R. (2009). Okul yöneticilerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 65-83.

Koşar, D., Er, E.., Kılınç, A. Ç., & Koşar, S. (2017). Öğretmen liderliğine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(7), 30-46.

Kölükçü, D. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin öğretmen liderliğini gösteren davranışlarının gereklilik ve sergilenme derecesine ilişkin görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi, Ankara.

Mintzberg, H. 1985. The organization as a political arena. Journal of Management Studies, (22), 133-154.

Öntaş, T., & Okut, L. (2017). Özel öğretim kurumlarındaki ilk ve ortaokul öğretmenlerinin öğretmen liderliği davranışları ve sınıf yönetimi eğilimleri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 98-115.

Özdemir, M., & Gören, S. Ç. (2015). Politik beceri envanterinin eğitim örgütlerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 21(4), 521-536. doi: 10.14527/kuey.2015.020

Özdemir, M., & Gören, S. Ç. (2016). Politik beceri ve psikolojik sermaye arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 333-345.

Öztürk, N., & Şahin, S. (2017). Eğitim örgütlerinde örgüt kültürü ve öğretmen liderliği: Lider-üye etkileşiminin aracılık rolü. İlköğretim Online, 16(4), 1451-1468.

Perrewé, P. L., Ferris, G. R., Frink, D. D., & Anthony, W. P. (2000). Political skill: An antidote for workplace stressors. The Academy of Management Executive, 14(3), 115-123.

Printy, S. M. (2008). Leadership for teacher learning: A community of practice perspective. Educational Administration Quarterly, 44, 187-226.

Savaş, G. (2016). Okul müdürlerinin destekleyici davranışları ile öğretmen liderliği arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.

Sergiovanni, T. J. (1998). Leadership as pedagogy, capital development and school effectiveness. International Journal of Leadership in Education Theory and Practice, 1(1), 37-46.

Smylie, M., & Denny, J. (1990). Teacher leadership: Tensions and ambiguities in organizational

perspective. Educational Administration Quarterly, 26(3), 235-259.

Türk Dil Kurumu (TDK). (2011). Türkçe sözlük. Ankara: TDK.

Uğurlu, E., & Bostancı, A. B. (2017). Öğretmenlerin politik yetileri ile örgütsel muhalefet düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of Human Sciences, 14(4), 4050-4064.

Ülger, M. (2015). Ortaokul öğretmenlerinin öğretmen liderliği algılarının, örgütsel vatandaşlık ve işe sarılma düzeyleriyle ilişkisi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Zirve Üniversitesi, Gaziantep.

Yıldıztaşı, M. B. (2017). Politik beceri ile örgütsel tükenmişlik ilişkisinin ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre incelenmesi (Yalova ili örneği). Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Yılmaz, K., Oğuz, A., & Altınkurt, Y. (2017). Öğretmenlerin liderlik davranışları ile öğrenen özerkliğini destekleme davranışları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3), 659-675.

Yiğit, Y., Doğan, S., & Uğurlu, C. T. (2013). Öğretmenlerin öğretmen liderliği davranışlarına ilişkin görüşleri. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(2), 93-105.

York-Barr, J., & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255-316.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515