Çocuklar İçin Benlik Algısı Profilinin Uyarlanması ve Farklı Değişkenlere Göre Ölçme Değişmezliğinin Test Edilmesi

Güçlü Şekercioğlu, Nizamettin Koç

Öz


Bu araştırmanın amacı Çocuklar İçin Benlik Algısı Profilinin (ÇİBAP) uyarlanarak, farklı değişkenlere göre ölçme değişmezliğinin test edilmesidir. Bu amaçla Harter (1985) tarafından geliştirilen ve orijinal dili İngilizce olan ÇİBAP’ın 5-8. sınıf öğrencileri için uyarlaması yapılmış ve uyarlanan aracın beş faktörlü yapısının cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve sınıf düzeylerine ait gruplar için eşitliği test edilmiştir. Tarama modelinde yürütülen araştırmada ön uygulama (n=320) ve asıl uygulama (n=1798) çerçevesinde veriler, iki çalışma grubundan elde edilmiştir. ÇİBAP’ın uyarlanması sürecinde, çeviriler tamamlandıktan sonra uzman görüşlerine başvurulmuş, geri çevirisi yapılmış ve aracın dilsel eşdeğerliliğinin sağlanıp sağlanamadığına ilişkin her iki dili de iyi bilen bir gruba uygulama yapılmıştır. Çevirinin dilsel eşdeğerlilik kanıtları sağlandıktan sonra aracın ön uygulaması yapılmıştır. Ön uygulamadan elde edilen veriler analiz edilmiş, psikometrik açıdan sorunu olan maddeler için alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Alan uzmanlarından ve ön uygulama sürecinde katılımcılardan alınan geribildirimler doğrultusunda, bazı maddeler yeniden gözden geçirilmiş ve böylece asıl form hazırlanmıştır. Ön ve asıl uygulamalardan elde edilen veri setleri üstünden geçerlilik çalışmaları için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, alt ölçekler arasındaki korelasyonlar ve madde test korelasyonları hesaplanmış; iç tutarlılık katsayılarını belirlemek amacıyla Cronbach alfa değerleri hesaplanmış ve son olarak asıl formun kararlılık katsayısını elde etmek amacıyla test-tekrar test yöntemi uygulanmıştır. ÇİBAP’ın faktör yapısının cinsiyet, SED ve sınıf grupları için eşitliğini belirlemek amacıyla çoklu-grup doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, aracın beş faktörlü yapısının söz konusu değişkenler açısından eşit olduğu, diğer bir ifadeyle ölçme değişmezliğinin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Assendorpf, J. B. and Van Aken M. A. (1993). Deutsche versionen der selbstkonzeptskalen von Harter [German version of Harter’s Self-Concept Scales for Children]. Zeitschrift für Entwic-klungpsychologie und Padagogische Psychologie. 25, 64-86.

Atienza, F. L. and Moreno, I. B. Y. (2002). El perfil de autopercepciones para niños: Análisis de la validez factorial y la fiabilidad en la versión castellana [Self-Perception Profile for Children: Factorial validity and reliability in the Spanish version]. Psicothema, 14 (3), 659-664.

Bogenç, A. A. (1998). Grupla Psikolojik Danışmanın Suçlu Gençlerin Kendine Saygı Düzeylerine Etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Boivin, M., Vitaro, F. and Gagnon, C. (1992). A reassessment of the Self-Perception Profile for Children: Factor structure, reliability, and convergent validity of a French version among second through sixth grade children. International Journal of Behavioral Development. 15, 275-290.

Burger, J. M. (2006). Kişilik. (Çev. İ. D. Erguvan Sarıoğlu). İstanbul, Kaknüs Yayınları, No 269. (Eserin orijinali 2004’te yayımlandı).

Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. (Yedinci Baskı). Ankara: PEGEM A Yayıncılık.

Byrne, B. M. (2006). Structural Equation Modeling with EQS and EQS/Windows: Basic Concepts, Applications, and Programming. (First Edition). California: Sage Publications, Inc.

Chang, A. M. and Chau, J. P. C. (1999). Translation of questionnaires and issues of equivalence. Journal of Advanced Nursing. 29 (2), 316-322.

Cheung, G. W. and Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goddness–of–fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling. 9 (2), 233-255.

Cole, D. A., Cho, S., Martin, J. M., Seroczynski, A. D., Tram, J. and Hoffman, K. (2001). Effects of validity and bias on gender differences in the appraisal of children's competence: Results of MTMM analyses in a longitudinal investigation. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal. 8 (1), 84-107.

Dacey, J. S. and Travers, J. F. (2002). Human Development: Across the Lifespan. (Fifth Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Eapen, V., Naqvi, A. and Al-Dhaheri, A. S. (2000) Cross-cultural validation of Harter’s Self-Perception Profile for Children in the United Arab Emirates. Annals of Saudi Medicine. 20 (1), 8-11.

Eiser, C., Eiser, J. R., and Havermans, T. (1995). The measurement of self-esteem: Practical implications and theoretical considerations. Personality and Individual Differences. 18, 429-432.

Elliott, S. N., Kratochwill, T. R., Littlefield Cook, J. and Travers, J. F. (2000). Educational Psychology: Effective Teaching, Effective Learning (Third Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Everitt, B. S. and Howell, D. C. (2005). Encyclopedia of Statistics in Behavioral Sciences. Chichester: John Wiley & Sons, Ltd.

Franzoi, S. L. (1999). Benlik farkındalığı ve kendini düzenleme: Kişilik ve sosyal psikoloji kuram ve araştırmaları üzerine bir tarama. Türk Psikoloji Yazıları. 3 (1).

Franzoi, S. L. (2000). Social Psychology (Second Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Gavin, D. A. W., and Herry, Y. (1996). The French Self-Perception Profile for Children: Score validity and reliability. Educational and Psychological Measurement. 56, 678-700.

Gorsuch, R. L. (1974). Factor Analysis. (First Edition). Philadelphia: W. B. Saunders Company.

Granleese, J. and Joseph, S. (1993). Factor analysis of the Self-Perception Profile for Children. Personality and Individual Differences. 15, 343-345.

Granleese, J. and Joseph, S. (1994a). Further psychometric validation of the Self-Perception Profile for Children. Personality and Individual Differences. 16, 649-651.

Granleese, J. and Joseph, S. (1994b). Reliability of the Self-Perception Profile for Children and predictors of global self-worth. Journal of Genetic Psychology. 155, 487-492.

Halonen, J. S. and Santrock, J. W. (1999). Psychology: Contexts and Applications (Third Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Hambleton, R. K. ve Patsula, L. (1999). Increasing the validity of adapted tests: Myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices 1, 2. http://www.testpublishers.org/journal01 .html 9 Temmuz 2007 tarihinde ulaşıldı.

Harter, S. (1985). Manuel for the Self-Perception Profile for Children (Revision of the Perceived Competence Scale for Children). University of Denver.

Harter, S. (1988). Manual for the Self-Perception Profile for Adolescents. University of Denver.

Hess, R. S., and Petersen, S. J. (1996). Reliability and validity of the Self-Perception Profile for Children with Mexican American elementary-age children. Journal of Psychoeducational Assessment. 4, 229-239.

Hoare, P., Elton, R., Greer, A. and Kerley, S. (1993). The modification and standardisation of the Harter’s self-esteem questionnaire with Scottish school children. European Child and Adolescent Psychiatry. 2, 19-33.

Horowitz, I. A. and Bordens, K. S. (1995). Social Psychology (First Edition). California: Mayfield Publishing Com.

Hurley, A. E., Scandura, T. A., Schriesheim, C. A., Brannick, M. T., Seers A., Vandenberg, R. J. and Williams, L. J. (1997). Exploratory and confirmatory factor analysis: Guidelines, issues, and alternatives. Journal of Organizational Behaviour. 18, 667-683.

Jöreskog, K. G. ve Sörbom, D. (1993). Lirsel 8: Structural Equation Modeling with the Simplis Command Language. Lincolnwood: Scientific Software International, Inc.

Leech, N. L., Barrett, K. C. and Morgan, G. A. (2005). SPSS for Intermediate Statistics: Use and Interpretation. (Second Edition). NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.

MacCallum, R. C., Browne, M. W. and Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1 (2), 130-149.

Meredith, W. H., Abbott, D. A. and Ming, Z. F. (1992). Self-concept and sociometric outcomes: A comparison of only children from urban and rural areas in the People’s Republic of China. Journal of Psychology. 126, 411-419.

Miller, H. M. (2000). Cross-cultural validity of a model of self-worth: Application to Finnish children. Social Behavior and Personality. 28 (2), 105-118.

Muldoon, O. T. (2000). Social group membership and self-perceptions in Northern Ireland: A longitudinal study. British Journal of Developmental Psychology. 18, 65-80.

Muris, P., Meesters, C. and Fijen, P. (2003). The Self-Perception Profile for Children: Further evidence for its factor structure, reliability, and validity. Personality and Individual Differences. 35, 1791-1802.

Nunnaly, J. C. and Bernstein, I. H. (1994). Psychometric Theory. (Third Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Özoğlu, S. Ç. (1997). Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık. (İkinci Baskı). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. No 181.

Pedrabissi, L., Santinello, M. and Scarpazza, V. (1988). Contributo all’amdattamento italiano del Self Perception Profile for Children die Susan Harter [Contribution to the Italian adaptation of Susan Harter’s Self Perception Profile for Children]. Bollettino di Psicologia Applicata. 185, 19-25.

Peixoto, F. and Mata, L. (1993). Efetios da idade, sexo e nivel socio-cultural no auto-conceito [Effects of age, sex, and sociocultural level on self-concept]. Analise Pstcologica. 11, 401-413.

Rosenthal, R and Rosnow, R. L. (2008). Essential of Behavioral Research (Third Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Rudasill, K. M. and Callahan, C. M. (2008). Psychometric characteristics of the Harter Self-Perception Profiles for Adolescents and children for use with gifted populations. Gifted Child Quarterly. 52 (1), 70-86.

Santrock, J. W. (2000). Children (Sixth Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Schumann, B., Striegel-Moore, R., McMahon, R., Waclawiw, M., Morrison, J., and Schreiber, G. (1999). Psychometric properties of the Self-Perception Profile for Children in a biracial cohort of adolescent girls: The NHLBI growth and health study. Journal of Personality Assessment. 73, 260-275.

Shevlin, M., Adamson, G. and Collins, K. (2003). The Self-Perception Profile for Children (SPPC): A multiple-indicator multiple-wave analysis using LISREL. Personality and Individual Differences. 35, 1993-2005.

Stapleton, C.D. (1997). Basic Contepts and Procedures of Confirmatory Factor Analysis. Austin: The Annual Meeting of the Southwest Educational Research Association.

Steinberg, L. (1999). Adolescence (Fifth Edition). NY: McGraw-Hill, Inc.

Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri. Türk Psikoloji Yazıları, 3 (6).

Şencan, H. (2005). Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik. (Birinci Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.

Tabachnick B. G. and Fidel, L. S. (2001). Using Multivariate Statistics. (Fourth Edition). MA: Allyn & Bacon, Inc.

Thill A. D. W., Holmbeck G. N., Bryant F. B., Nelson C., Skocic A. ve Uli N. (2003). Assessing the factorial invariance of harter’s self-concept mearures: Comparing preadolescents with and without spina bifida using child, parent, and teacher report. Journal of Personality Assessment. 81 (1), 111-122.

Van den Bergh, B. R. H., and Van Ranst, N. (1998). Self-concept in children: Equivalence of measurement and structure across gender and grade of Harter’s Self-Perception Profile for Children. Journal of Personality Assessment. 70, 564-582.

Van den Bergh, B. R. H., and Marcoen, A. (1999). Harter’s Self-Perception Profile for Children: Factor structure, reliability, and convergent validity in a Dutch-speaking Belgian sample of fourth, fifth, and sixth graders. Psychologica Belgica. 39, 29-47.

Van Dongen-Melman, J. E. W. M., Koot, H. M., and Verhulst, F. C. (1993). Cross-cultural validation of Harter’s selfperception profile for children in a Dutch sample. Educational and Psychological Measurement. 53, 739-752.

Veerman, J. W., Straathof, M. A. E., and Treffers, P. D. A. (1996). Handleiding competentiebelevingsschaal voor kinderen CBSK [Manual for the Dutch version of the SPPC] (Internal Report). Duivendrecht, The Netherlands: Paedologisch Instituut.

Veerman, J. W., Ten Brink, L. T., Straathof, M. A. E., and Treffers, P. D. A. (1996). Measuring children’s self concept with a Dutch version of the ‘‘Self-Perception Profile for Children’’: Factorial validity and invariance across a nonclinic and a clinic group. Journal of Personality Assessment. 67, 142-154.

Veerman, J. W., Straathof, M. A. E., Treffers, P. D. A., Van den Bergh, B. R. H. and Ten Brink, L. T. (1997). Handleiding competentiebelevings- schaal voor kinderen CBSK [Manual for the Dutch version of the SPPC]. Lisse. The Netherlands: Swets & Zeitlinger.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.




Telif Hakkı (c) 2017 İlköğretim Online

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

 

 

Creative Commons Lisansı

İlköğretim Online Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1305-3515